• notifications1
  • menü

Bugün : 24 Eylül 2021 Cuma

POLYGONOCEAE (LABADAGİLLER)

Karabuğdaygiller adı da verilen familyada otsu, çalımsı veya tırmanıcı bitkiler yer almaktadır. Yapraklar genellikle alternatif ve basittir. Stipulalar yaprak kını ile birleşmiş zarsı, değişik şekil ve renklerde ‘’okrea’’lar oluşmuştur. Çiçekler başak, salkım veya küçük demetler oluşturur. Hermofrodit veya tek eşeylidirler. Petaller yoktur, stamenler 6-9 adettir, bazen 16’ya kadar çıkabilir. Meyve üçgenimsi veya mercimek gibi dış bükey bir nut’tur. Sık sık dayanıklı perianthlar tarafından çevrilmiştir.

 

İki önemli cinsi vardır

  1. Polygonum: Çoban değneği (Madımak)
  2. Rumex: Labada (Kuzu kulağı)

 

Polygonum sp

Yıllık, çok yıllık otsu veya çalımsı tırmanıcı bitkilerdir. Rizom veya kazık kök yapısına sahiptirler. Stamen sayısı genellikle 8, stigna sayısı 2 veya 3’tür. Meyve üçgen veya mercimeksi bir nut’tur. En azından bir kısmı dayanıklı perienthlar tarafından çevrilmiştir.

 

Çok değişken ve taksonomisi zor bir cinstir. Tanımlamalarda petallerin üst kısımlarının rengine bakılarak yola çıkılır. Petallerin alt kısımları genellikle yeşilimsi renktedir.  Cinste yaklaşık 150 kadar tür bulunur. Hayat formları chamoephyte, Cryptophyte ve Geophyte olabilir.

 

A.aviculare L. (P. heterophyllum)

Kuş ekmeği ya da kazotu isimleriyle bilinir. Yıllık, otsu bitkilerdir. Gövdeler genellikle yatık, sürünücü ve keçe gibi gelişme gösterir. Yapraklar elips, çiçekler axillary salkımdır. Çiçek rengi pembe-beyazdır. Boş arazilerde görülür. Avrupa’da tanımlanmış kozmopolit bir yabancı ottur. Genellikle P arenastum ve P. mesembricum ile karıştırılmaktadır.

 

P. bistorta L. (Çayır çoban değneği)

Kurt pençesi ismiyle de anılır. Kalın, odunsu rizomları olan çok yıllık bir bitkidir. Rizomlardan çıkan gövdeler 20-50 cm dik büyür. Okrea geniş, koyu kahverengidir. Çiçek başağa benzer bir kırmızı başak oluşturur. Açık, güneşli ve nemli alanlarda yetişir. Yer örtücü olarak kullanılır. Rizom ve tohumları ile çoğalır. Doğal olarak 1200 m’nin üzerindeki nemli alanlar, yamaçlar ve ormanlarda bulunur.

 

P. cognatum Meissn. (Madımak)

Sinonimi P. alpestre olan bu bitki kuş ekmeği veya çoban ekmeği isimleri ile de tanınmaktadır. Çok yıllık, ince-zayıf, odunsu gövdeleri olan bir türdür. Gövdeler tamamen yatık, yapraklar gibi yeşil renklidir. Yapraklar dikdörtgenimsi-elips, çiçekler axillary demet pembemsi renktedir. Yol kenarlarında, yamaçlarda, tarım arazilerinde ve kayalıklarda 720-3000 m arasında yetişir. İlk defa Sibirya’da tanımlanmıştır. Batı Suriye, Anadolu, Kuzey ve Kuzey-batı İran ve Kafkasya’da yaygındır. Çiğnenmeye dayanıklı bir tür olup sebze olarak kullanılmaktadır.

 

P. amphibium

Çok yıllık, otsu nadiren de aquatic ortam bitkisidir. Gövdeler en alt boğumdan köklenir. Gövdeleri su içerisinden yukarı doğru dik olarak uzanır. Çiçekler yoğun ve köşeli bir başak oluşturur. Perianthlar pembedir. Nemli alanlar, göl kenarları bazen de su içinde yetişir. Avrupa’da tanımlanmış olup; Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika’ya yayılmış durumdadır.

 

P. alphinum All. (Dağ çoban değneği)

Çok yıllık, dik gövdeli, dallı, 30-100 cm boyunda tüylü bir bitkidir. Yaprakları mızrak şeklinde, sivri uçlu ve üzerleri tüylüdür. Çiçekler yuvarlak bir salkım oluşturur. Çiçek rengi krem-beyaz veya sarımsıdır. 1900-300 m rakımlarda, meyilli ve dağ eteklerindeki taşlık alanlarda yetişir. Dağılış coğrafyası Batı, Orta ve Güney Avrupa, Güney Rusya, Kafkasya, Sibirya, Kuzey İran, Türkistan ve Türkiye’dir.

 

Önemi ve Kullanılması

Polygonum cinsine giren türlerin henüz tarım arazilerinde yetiştiriciliği yapılmamaktadır. Ancak bu bitkiler meralarda, tarlalarda ve çayırlarda doğal olarak botanik kompozisyon içerisinde önemli bir türü oluşturmaktadır. Çoğunlukla ıslak alanlarda, kumlu plajlarda, göl veya bataklık kenarlarında yetişirler. Bazı türler alpine ve subalpine çayırlarda çok yoğun bulunurlar. Özellikle P. aviculare ve P. bistorta besleme değeri konusunda üzerinde çalışmalar yapılan Polygonum türleridir. Hindistan ve Çin’de bu konuda yapılan çalışmalara rastlamak mümkündür. Yaban hayatı için büyük önem taşırlar. Geyik ve su kuşlarının hem beslenmesi için yiyecek hem de saklanması için ortam oluştururlar. Yaban ördeklerinin habitatlarındaki diyetlerin %85’ini oluşturur.

 

Orman yangınlarından sonra P. cilinode gibi bazı türler birkaç sezon boyunca dominant hale geçer. P. coccineum ıslak alanlardaki yangınların gösterge bitkisidir.  Bazı Polygonum türleri koyun ve sığırlar için orta kalitede ot sağlar. Bazıları ise istenmeyen bitkilerdir. Yabancı ot olarak tarlalarda ve meyveliklerde kimyasallarla mücadelesi mümkündür. Roundup, Casoron, Princarp ve Gramoxene gibi herbisitlerle kontrol edilebilmektedir. Islak alanlarda oldukça yaygın olduklarından arazilerin drenajla ıslahı sonucunda elemine edilebilmektedirler.

 

Kazotu özellikle ilkbaharın bitkisidir. Sap dip kısmından dallanarak kelleşmiş olan alanlarda bol tohum üretmek suretiyle yaygınlaşır. Tohumları toprakta 5 yıl canlı kalmaktadır. Bitkiler aşağıdan yukarıya doğru dallanır ve gelişmiş bir kazık kök oluştururlar. Bitki kuraklığa, su basmalarına ve çiğnenmeye dayanıklıdır. En iyi gelişmesini azotça zengin, tınlı-kumlu ve ışıklı yerlerde yapar. Hazirandan eylül ayına kadar yeşil kalır. Kazotu bütün tarım arazilerinde yabancı ot olarak görülür. Özellikle bitkilerin seyrek ekildiği ya da su basmasından dolayı seyreldiği hububat tarlalarında bütün toprak yüzeyini kaplar. Yaz aylarının yağışlı geçtiği yıllarda buğday hasadından sonra tarlada ikinci ürün gibi gelişme gösterir ve otu otlatılarak ya da biçilerek değerlendirilir. Genellikle buğdaygillerin artarda ekildiği topraklarda sıkça görülür.

 

Kuru maddesinde %12.6-23.5 protein, %15-20 şeker, %3.9 yağlı maddeler, %0.05 avicularin alkoloidi ve %0.12 C vitamini ihtiva eder. Zengin besleme değerinden dolayı iyi bir kaba yemdir. Aynı zamanda insan ve kuş yemi olarak da kullanılabilir. Kök ve saplarından mavi, sarı ve yeşil boya elde edilmektedir. Çiğnenmeye dayanıklı olduğundan spor sahalarında da kullanılır. Çok yıllık olan P. bistorta yüksek azotu iyi değerlendiren türlerdendir. Toprak azotu yeterli olduğu zaman yüksek oranda hem vejetatif hem de generatif sürgün oluşturur. Kelleşmiş arazilerde hızlı bir örtü oluşturarak birkaç defa otlatmaya ya da biçim olgunluğuna ulaşır. Çok sayıda tohum oluşturur. P. hydropiperoides’te dekara 65 kg tohum verimi belirlenmiştir.

 

Geniş, yumuşak ve besince zengin yaprakları olan bu bitkinin otlak alanlarında keçiler tarafından daha çok tercih edildiği (Agrostis ve Galium’a göre) belirlenmiştir. Ancak P. bistorta ihtiva ettiği phenolic polymerlerden dolayı hayvan midesinde mikrobial gelişmeyi sınırlar, bu da sindirimi zorlaştırır. Polgonum cinsi içerisinde P. pensylvanicum’da uzun boylu ve geniş yapraklı bir tür olarak dikkat çekmiş ve yem değeri incelenmiştir. Yoncaya göre besleme değeri düşük olmakla birlikte minerallerce zengin olduğu ortaya çıkmıştır. Lezzetli geniş yapraklı bitkiler arasında Amaranthus ayarında bir yem olarak kabul edilmiştir. Koyunlar tarafından %75’i tüketilmektedir (yulafın %75’i). Bunun yanında sindirim oranı da kontrol olarak alınan yulafa göre daha yüksektir (Tablo).

 

Tablo P. pensylvanicum ve Yulafın Besleme Değeri İle İlgili Bazı Özellikler  

Tür                (%)

IVDDM

CWC

HS

ADF

ADL

Slica

HP

Tük. Or.

Yulaf

71

51

17

34

3.6

1.7

19

72.5

P. pensylvanicum

62

26

3

25

3.2

0.3

23

75.0

(%)

Ca

P

K

Mg

Ca/P

K/Ca+Mg

% NO3

Yulaf

0.4

0.4

2.9

0.3

1.0

1.5

0.1

P. pensylvanicum

1.6

0.4

3.1

1.7

4.0

0.4

0.17

(ppm)

Al

Fe

Zn

Cu

Mn

B

 

 

Yulaf

42

138

23

15

43

7

 

 

P. pensylvanicum

218

265

56

13

71

21

 

 

Dokümanlar

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 53010

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Fiğ Yetiştiriciliği

Fiğ Yetiştiriciliği

Fiğ (Vicia sativa ), baklagiller (Fabaceae) familyasından dane yemleri içerisinde önemli bir yere sahip olan tek yıllık bir serin mevsim yem bitkisi. Zayıf ve az derine giden bir kök sistemi vardır. Ancak yan kökler iyi gelişir. Ortama b...

Plantaginaceae (Sinirotugiller)

Plantaginaceae (Sinirotugiller)

PLANTAGİNACEAE (Sinirotugiller) Otsu veya bodur çalımsı bitkilerdir. Yapraklar basit ve genellikle tabanda rozet formundadır. Ancak bazen karşılıklı veya alternatif olabilirler. Çiçekler silindirik başak oluştururlar, genellikle hermofr...

Convolvulus (Sarmaşık)

Convolvulus (Sarmaşık)

CONVOLVULACEAE (SARMAŞIKGİLLER) Kahkahagiller adı da verilen familya bir veya çok yıllık otsu bitkilerden oluşur. Çoğu tırmanıcı (lianlar) olup, çalımsı ve parazit olanları da mevcuttur. Basit, bazen de bileşik olan yaprakları almaşık o...

Buğdaygil Yem Bitkileri

Buğdaygil Yem Bitkileri

Dört önemli yumak türü vardır: koyun yumağı (Festuca ovina), kırmızı yumak (Festuca rubra), kamışsı yumak (Festuca arundinacea) ve yüksek çayır yumağı (Festuca elatior). Koyun yumağı, özellikle kıraç meraların en önemli yem bitkilerinden...

Yonca Yetiştiriciliği

Yonca Yetiştiriciliği

Yonca Yetiştiriciliği YONCA (Medicago Sativa) Yonca Uzun ömürlü çok yıllık bir baklagil yem bitkisidir. Protein oran %10 -19 arasında değişir. A vitamini ve mineral maddelerce zengindir. Bileşiminde bulunan hidrosiyonik asit hayvanlard...

Acı Bakla Yetiştiriciliği

Acı Bakla Yetiştiriciliği

Acı bakla Yetiştiriciliği – Lupinus Acı bakla (Lupinus), baklagiller (Fabaceae) familyasından, 200 kadar türübitki cinsi. 3000 yıl önce bazı türlerinin tarımına başlanmıştır. Çiçekleri dik salkımlar şeklinde kümelenmiştir, 30-120 ...

Rumex (Labada, Kuzukulağı)

Rumex (Labada, Kuzukulağı)

Rumex sp. (Labada, Kuzukulağı) Tek yıllık veya çok yıllık otsu bitkilerdir. Yaprakları alternatif dizilmiştir, boğumlarda tüpsü okrealar gelişmiştir. Çiçekler uniseksual veya tek eşeylidir. Meyveler üçgen bir nut’tur. Rumex’...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.662)
  • Dokümanlar (1.876)
  • Üyeler (16.334)

WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...

Copright 2011 - 2021