• notifications1
  • menü

Bugün : 13 Nisan 2021 Salı

MİKRO ELEMENTLERDEN DEMİR (FE) ELEMENTİ

 

Demir, Dünya'da en çok noksanlığı görülen mikro-elementlerden birisidir. Türkiye topraklarında da çinko, bor ve demir noksanlığı başta gelir. Bunun başlıca nedenleri; Kireçli topraklar, yüksek toprak ve su pH'ı, yüksek HCO3 konsantrasyonları ve topraktaki bitki besin elementlerinin düzensizliği yani farklı gübrelerin programsız ve yanlış uygulamaları diyebiliriz.

Fe bitkide az hareketlidir ve bitkinin solunumu bağlantılı olarak fotosentez işlemleri için gereklidir. Enzim faaliyetlerinde ve klorofil sentezinde önemli rol oynar.

Toprakta demir bulunsa da, alınabilirliğini etkileyen faktörler vardır. Toprak çözeltisinde farklı formlarda bulunur Fe+2 (ferrus) ve Fe+3 (ferric, düşük çözünürlük). Eğer ortamda oksijen varsa Fe+2 hızlı bir şekilde Fe+3 'e dönüşür. Bunun dışında genelde demir oksit, demir hidroksit ya da demir fosfat olarak bitkilerin alamayacağı formlarda bulunur.

Noksanlık belirtileri genç yapraklarda başlar. Genç yapraklar sararır damar araları yeşil kalır, Yeni büyüyen sürgünler ince ve bodur olur, meyve büyüklüğü azalır, ana damarların etrafında kahverengi lekeler belirir. İlerleyen safhalarda; yapraklar beyaza yakın renk alır ve damarlar da sararmaya başlar hatta fotosentez eksikliğinden dolayı geri ölümler görülebilir.

Genç yapraklar sararır ve açık bir renk alır



Şelat Nedir?

Kısaca şelat bir metali yarayışsız bileşik oluşumundan koruyan molekül yapısıdır. Şelatlar üç bileşenden oluşur. Kapsadıkları metal (Örnek; Fe+3), şelat maddesi (EDTA, DTPA, EDDHA, amino-asit, humik ? fulvik asit, sitratlar) ve ek iyon (Na+ ya da NH4+).

Şelatlar kapsadıkları metali bitkinin kullanımına sunarlar fakat kendileri bitkiye girmezler.

Demir Şelatın Absorbsiyonu


Piyasada satılan birçok şelat formu vardır. Bunların kullanımı ve tercih nedenlerini, etkili oldukları pH aralıkları ve ekonomileri belirler. Bakır, mangan, çinko vb. mikro-elementlerde yaprak uygulamaları da göz önüne alınarak daha çok EDTA şelatı kullanılır.

Toprak uygulamalarında ise etkili olduğu pH aralığı en yüksek olan EDDHA şelatını tercih etmeliyiz ki yurdumuz topraklarının pH zaten birkaç bölge dışında yüksektir.

Şelatın topraktaki yarayışlılığını karşılaştıracak olursak, aşağıdaki tabloda demirin farklı şelat maddelerinde ve farklı pH değerlerindeki yarayışlılığını görebiliriz.



Ürün bitkilerimize yapacağımız demir uygulamalarında asidik topraklar ya da yaprak uygulamaları söz konusu ise tercihimiz Fe-EDTA'dan yana olmalıdır.

Fe-DTPA ise serada, kaya yünü, torf, perlit gibi topraksız üretim şartlarında ya da toprak pH'ı nötr olan topraklarda kullanılır. Fakat daha önce de belirttiğimiz gibi toprak uygulamalarında pH yüksek ise işlevini sürdürebilen Fe-EDDHA tercihimiz olmalıdır.

Demir Şelatlar - Kimyasal İstikrar


Orto-Orto'nun Önemi

Demir şelatı gibi organik moleküller yapısal formüllerinde farklı yapısal bağlar ve farklı izomerler bulundururlar. EDDHA şelatı ise iki farklı izomer içerir; "para" ve "orto". Demirin altı tane birleşme noktası vardır. Demirin toprağın bağlayıcı etkilerinden tamamen korumalı olması için şelatın bu altı birleşme noktasının hepsini kaplaması gerekir. "Orto" izomerinde, demirin bütün bağlantı noktaları kapanmış ve böylece dış etmenlere karşı güçlü bir koruma sağlanmıştır. Para izomerinde ise, şelat demirin sadece beş bağ noktasını kaplamakta ve dolayısıyla dış etmenlere karşı "orto" izomerindeki kadar koruma sağlayamamaktadır. Bu nedenlerden dolayı söyleyebiliriz ki en fazla korumayı ve kaliteyi orto-orto izomeri sunmaktadır.

Yaygın olarak yaptığımız yanlışlardan birisi de Akdeniz topraklarının demirce zengin olduğunu düşünmemiz, toprak analizinde yeterli miktarda demir görülmesi, dolayısıyla ilave olarak bir demir uygulaması yapmamamızdır. Burada dikkat etmemiz gereken toprağımızın pH'ı ve içerdiği kalsiyum karbonat miktarıdır. Asıl önemli olan topraktaki demir miktarı değil, onu yarayışlı yapacak doğal işlemler ve şelat maddesidir. Toprak pH'ımız yüksek ise bitki demir alımında sorun yaşayacak demektir. Ayrıca analiz yaptırdığımız laboratuarın demir miktarını, toprakta bulunan demir miktarı olarak değil "toprakta bulunan alınabilir demir" olarak verdiğine dikkat etmemiz gerekir.

Demir şelat yardımıyla bitkiye sağlanmakta ve şelat maddesi toprakta kalmaktadır. Orto-orto şelatı topraktaki yarayışsız demiri bir miktar daha bitkiye elverişli duruma getirebilir ve orto-para'ya göre etkinlik süresini bir miktar daha uzatmış olur. Bu etkiye "iron shuttle effect" ya da "effect transporter" adı verilir.

Yapılan çalışmalarda görülmüştür ki, topraktan yapılan uygulamalarda en yararlı şelat ürünü Fe-orto-orto-EDDHA içeren üründür.

Fe-orto-para-EDDHA ürünü toprak uygulamasından 3 gün sonra özelliğini kaybetmektedir.


En iyi sonuçlar için kaliteli ürünleri kullanmak gerekir. pH'ı yüksek toprak uygulamalarında orto-orto oranı yüksek ürünler tercih etmeliyiz.

Ferrostrene şu anda piyasada bulunan orto-orto değeri en yüksek ve en kaliteli olan ürünlerden birisidir.

Konuyla ilgili detaylı bilgilendirme ve bitki besleme konularında teknik destek vermek üzere çalışmalarımız sürerken, üreticilerimize bitki besleme konusunda yardımcı olmak üzere bağlantı telefonlarımız aşağıdadır. 


 

Hazırlayanlar

Zir. Müh. İlker Kaan Ulusoy

Zir. Müh. Âlim Çağlayan

Doktor Tarsa Tarım San. ve Ticaret A.Ş.

Pazar Geliştirme Departmanı

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 66985

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Toprak Numunesinin Alınması

Toprak Numunesinin Alınması

TOPRAK ANALİZİ İÇİN NUMUNE ALMA Toprak analizi ile toprak içerisindeki bitkiye yarayışlı bitki besin maddeleri, Potasyum, fosfor ve kireç miktarları belirlenir. Toprağın ihtiyacı olan gübreler, bir rapor halinde düzenlenerek çiftçiye...

Humik Asit Ve Bitki Gelişimi Üzerindeki Etkileri

Humik Asit Ve Bitki Gelişimi Üzerindeki Etkileri

HÜMİK ASİT Topraktaki organik maddelerin ana içeriği humustur. Hümik asit ise humusun en aktif maddesidir. Günümüzde artan kimyasal gübre kullanımı humusun hızla tükenmesine neden olmuştur. Oysaki humus gübrelerin alınımını kolaylaştıra...

Üzüm Bağlarına Kükürt Ne Zaman Atılır?

Üzüm Bağlarına Kükürt Ne Zaman Atılır?

Üzüm Bağlarına Kükürt Ne Zaman Atılır? Birçok meyve yetiştiriciliğinde olduğu gibi kükürt, üzüm bağları içinde oldukça gerekli bir vitamindir. Kükürt eksikliği ise şu şekilde anlaşılır; toprakta kireçlenme, besin değerinin düşmesi, ener...

Kompoze Gübreler Ve Kompoze Gübre Kullanımı

Kompoze Gübreler Ve Kompoze Gübre Kullanımı

Esasen bir gübre cinsi olmayıp, iki veya daha çok bitki besin maddesi kapsayan gübrelere kompoze (karışım) gübreler denilmektedir. Kompoze gübre içerisindeki bitki maddeleri N - P205 ve K2O sırasına göre % olarak ifade edilmektedir. Komp...

Susam Gübreleme Önerileri

Susam Gübreleme Önerileri

Susam Gübreleme Toprak ekime hazırlanırken; dekara 4 ton iyi vasıflı yanmış ahır gübresi ve dekara 2 litre Hümik Asit verilerek toprakla karışması sağlanmalıdır. 20.20.0. kompoze gübresinden dekara 20 kg. son tarla hazırlığında pull...

Mikorizal Gübre Kullanımı

Mikorizal Gübre Kullanımı

Shubhodaya Mikoriza ve seri üretim teknolojisi, Hindistan Hükümeti Biyoteknoloji Dairesi tarafından maliyeti karşılanan ve TERI (The Energy and Resources Instıtute) tarafından yürütülen 15 yıllık çalışmanın sonucudur. Seri üretim teknolo...

Sülfat, Şelat, Oksit Nedit?

Sülfat, Şelat, Oksit Nedit?

Sülfatlar, bitki tarafından çabuk alındıkları gibi, çok çabuk bırakılırlar, yani bitki tarafından uzun periyotlarda kullanımı sağlayamazlar. Yüksek orandaki tuz içeriklerinden dolayı, yüksek sıcaklıkta ve hassas bitkilerde yanmaya neden ...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.934)
  • Üyeler (15.682)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...