• notifications1
  • menü

Bugün : 27 Eylül 2021 Pazartesi

Tritikale, buğday x çavdar melezinden ABD, Polonya, Kanada ve Meksika gibi bir çok ülkede uzun süre devam eden ıslah çalışmaları sonucu marjinal, fakir tarım alanlarından dekardan alınan verimi artırmak amacıyla geliştirilmiştir.

 

İklim ve toprak isteği :

Tritikale serin iklim bitkisidir. Tritikale her tür toprak koşulunda yetişir. Taşlı, derinliği az, meyilli, çorak, asitli topraklara dayanıklı olup; özellikle kıraç koşullarda buğdaya ve arpaya göre daha verimli olmaktadır.

 

Tritikalenin Yetiştirilmesi:

Tritikale her tür toprak koşulunda yetişmesine rağmen, özellikle kıraç koşullarda buğdaya ve arpaya göre daha verimli olmaktadır.

 

Tritikale tarımında toprak hazırlığı buğday bitkisinde olduğu gibidir. Mısır, ayçiçeği, gibi yazlık ürünlerin hasadından sonra bitki artıkları tarlada goble disk ile iyice parçalanıp toprağa karıştırılarak 10-12 cm derinlikte yüzeysel işlenmiş bir tohum yatağı hazırlanır. Gerekirse tarla yüzeyi tırmık yardımıyla düzgün hale getirilir.

 

Tritikale, Anadolu’nun iç bölgelerde ve Trakya’da ekim ayında, Akdeniz-Ege ve Karadeniz sahil kuşağı ile Güneydoğu Anadolu’da kasım ve aralık aylarında ekilebilir. Dekara 20 kg civarında tohum yeterli olmaktadır. Normal hububat mibzeri ile 5-6 cm derinliğe ekim yapılabilir. Ekim öncesi tohumluklar sistemik ilaçlarla sürme gibi hastalıklara karşı ilaçlanmalıdır

 

Tritikale Çeşitleri:

Tritikalenin buğdayda olduğu gibi kışlık, fakültatif ve yazlık tipleri bulunmaktadır. Türkiye'de Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca üretim izinli olan tritikale çeşitleri verilmiştir. Tritikale tohumlarında azda olsa yabancı tozlaşma olduğundan iki-üç yılda bir üreticiler tarafından tohumlukları yenilenmelidir. Başlıca tritikale tohumlukları şunlardır: Tatlıcak-97, Melez-2001, Karma-2000, Presto, Tacettinbey.

 

Gübreleme:

Tritikale tarımında en doğru gübreleme önerisi, toprak analizi sonuçlarına göre yapılabilir. Genel bir gübreleme önerisi olarak dekardan 600 kg ve üzeri dane verimi hedeflendiğinde, kuru koşullarda 12 kg/da, sulu koşullarda 14 kg/da saf azot yeterli olmaktadır.

 

Fosforlu gübrelerin ekimden önce toprağa verilmesi, bitkiler tarafından ileri ki gelişme dönemlerinde kolay ve yeterli alınmasını sağlar. Azotlu gübrelerin tiritikale üretiminde ideal uygulanması üçe bölünerek yapılır. Kuruda birinci uygulamada üçte biri ekimden önce veya ekimle birlikte Amonyum sülfat (%21) veya 18-46-0 ile 20-20-0 kompoze gübrelerinden birini kullanarak dekara 20-23 kg, ikinci uygulamada diğer üçte biri Şubat ayı sonunda üre formunda 8-10 kg/da, son üçte birlik kısımda Mart ayı sonu veya Nisan ayı başında Amonyum nitrat (%26) formunda olmak üzere 16-18 kg/da hesabıyla tarlaya verilmesi uygundur. Sulu koşullarda ise dekardan alınması hedeflenen verim daha yüksek olduğundan kuru koşullarda kullanılan gübre miktarların üzerine 2-3 kg/da daha eklenebilir.

 

Yabancı ot mücadelesi:

Tritikale tarımında yabancı ot mücadelesi buğday tarımında olduğu gibi kültürel ve kimyasal yöntemlerle yapılmaktadır. Tritikale tarımında yabancı ot mücadelesi ilkbaharda özellikle yabancı otlar 2-4 yapraklı olduğu erken dönemde yapılması verim % 20-30 oranında fazla olmasını sağlar.

 

Tritikalenin Bitkisel Özellikleri:

Tritikale, çavdar bitkisinden gelen özellikler ile yetersiz yağış alan kurak tarım alanlarına iyi uyum gösterir ve diğer tahıllara göre birim alandan daha yüksek tane verimi vermektedir.

Tritikale, çavdar bitkisinden kötü yetişme koşullarına mukavemet özelliklerini aldığı için; molibden, çinko gibi mikro besin maddesi noksanlığı görülen tarlalarda, bazı hastalıkların görüldüğü problemli tarım alanlarında buğday ve arpadan daha iyi sonuç vermektedir. Bu gibi problemli alanlarda buğday ve arpa ancak 200-250 kg/da tane verimi verirken, tritikaleden 400 ile 500 kg/da arasında dane verimi alınmaktadır.

 

Üretimi ülkemizde her geçen yıl artmaktadır. Hayvan yemi olarak dane, kaba yem üretiminde büyük potansiyele sahiptir. Otlatma amacıyla tritikale ekilebilir. Sindirilebilir protein ve lisin miktarı buğday ve arpadan daha yüksektir. Danede protein oranı %12-14 tür. Erken hasat olumuna gelir, dane dökmez.

 

Tritikale bitkisinin boyu yetişme koşullarına bağlı olarak 110-120 cm, başak renkleri çeşide göre açık sarıdan, koyu kahverengiye kadar değişir.Harman olma kabiliyeti iyidir. Kışa ve kurak koşullara toleransı iyidir. Yaprak hastalıklarına tarla koşullarında toleranslıdır.

 

Tritikale dane ürünü olarak çoğunlukla hayvan beslenmesinde, bazen de hasıl olarak kaba yem üretimi ve otlatma için de yetiştirilmektedir. Özellikle danesi kanatlıların beslenmesinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Tanesinin yemlik kalitesi mısır, buğday ve arpa ile eşit kalitededir. Tritikale son yıllarda kaliteli buğday unuyla karıştırılarak pasta, bisküvi, ekmek, kek ve makarna yapımında da kullanılabilmektedir.

 

 

Hasat ve Depolama:

Tritikale hasadı, normal buğday hasadı için ayarlı biçerdöver ile yapılabilir. Bitkiler hasat olumuna geldiğinde gündüzleri sabah çiğ kalkınca saat 10'dan sonra buğday gibi normal yükseklikten hasadı yapılır. Buğdayla yaklaşık aynı zamanda hasat yapılmaktadır. Hasatta danelerdeki rutubet %12’nin altında olması, emniyetli bir depolama için gereklidir. Tahılların tümünde olduğu gibi ürün depoları temiz olmalı, depo içi sıcaklık 28oC altında ve ürün rutubeti %12’nin altında olmalıdır.

 

KAYNAK: Binnaz TIKNAZOĞLU

Ziraat Mühendisi

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 09125

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Macar Fiği Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Macar Fiği Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Macar Fiği Yetiştiriciliği Fiğler tek yıllık yem bitkileridir. Fiğ serin iklim bölgelerinde yazlık, sıcak iklim bölgelerinde ise kışlık olarak yetiştirilmektedir. Nemli ve serin iklimlerde iyi gelişme gösterir. Kuraklık arttıkça gelişme...

Korunga Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Korunga Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

KORUNGA Onobrychis sativa L. Özellikle Doğu Anadolu’da yetiştirilen bir baklagil yem bitkisidir. Korunganın yeşil otunun şişirme özelliği olmadığından hayvanlara verilebilir. Kuru otu da besleyicidir. İklim ve Toprak İstekleri...

Kinoa (Quinoa) Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kinoa (Quinoa) Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kinoa (Quinoa) Yetiştiriciliği Kinoa (Quinoa) Ülkemizde henüz tanınmayan fakat son zamanlarda yüksek protein içeriğinden dolayı ilgi çeken bir bitkidir. Son zamanlarda popülerliği artan kinoa bitkisi çeşitli haber kanallarında ele alınm...

Yulaf Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Yulaf Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Yulaf Yetiştiriciliği Yulafın Kökeni ; Yulafın vatanını Decandolle, Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya olarak göstermektedir. Yulafın A...

Lupin Tarımı Nasıl Yapılır?

Lupin Tarımı Nasıl Yapılır?

Lupin (acı bakla) bitkisinin yüksek protein içeriği ve basit tarımsal uygulamalarla yetiştirilebilmesi, geniş bir iklim alanında yetiştirilebilmeleri Lupin proteinini alternatif bir bitkisel protein olarak karşımıza çıkarmaktadır. Lup...

Kenevir Yetiştiriciliği

Kenevir Yetiştiriciliği

Kenevir Tohumları (botanik olarak meyvesi), % 30-35 oranındaki yağ içeriğiyle, yumuşak sabunların (arap sabunu) yapımında geniş ölçüde kullanılan kenevir yağının çıkarılmasında kullanılmaktadır. Kenevir tohumları (çedene) ayrıca, çerez...

Kanola Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kanola Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?

Kanola Yetiştiriciliği Bir yağ bitkisi olan kanola (Brasicca napus Oleifera sp.), ülkemize Balkanlardan gelen göçmenlerle kolza ve rapiska adı ile 1960 yıllarında getirilmiştir. Kanola ekilişi son yıllarda, başta Trakya olmak üzere ülke...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum?

SORHOCAM.COM

Başka yerde arama! Tarıma dair aradığınız her ne varsa burada... Yetiştiriciliği, gübrelemesi, hastalığı, zararlısı, faydaları, zararları, nedir?, nasıl yapılır?

Copright 2011 - 2021