• notifications1
  • menü

Bugün : 20 Nisan 2021 Salı

Kanola Yetiştiriciliği

Bir yağ bitkisi olan kanola (Brasicca napus Oleifera sp.), ülkemize Balkanlardan gelen göçmenlerle kolza ve rapiska adı ile 1960 yıllarında getirilmiştir. Kanola ekilişi son yıllarda, başta Trakya olmak üzere ülkemiz genelinde uygun ilklim koşullarında hızla artmaktadır. Kanada'lı bitki ıslahçıları 1970'li yıllarda kolza bitkisi üzerinde yaptıkları yoğun ıslah araştırmalarıyla elde ettikleri, yağında %2'nin altında erusik asit ve küspesinin her gramında 30 mikromol'ün altında glukozinolat içeren, yeni çeşitlere kanola adını vermişlerdir.

Kanola Yetiştiriciliği

Kanola tohumlarında %40-50 arası yağ bulunmaktadır. Kışlık ve yazlık çeşitleri bulunan kanolanın yağında insan sağlığı için çok faydalı olan %63 oranında Omega-9 ve %11 oranında Omega-3 yağ asitleri bulunmaktadır. Kanola tohumlarından elde edilen ham yağ rafineri edildikten sonra daha çok sofralık olarak tüketildiği gibi metanol ile katalizör eşliğinde normal basınç ve ısıda estere biyodizele dönüştürülerek disel motorlarda B-%20 oranında yakıt olarak kullanılmaktadır.

 

Kanola ülkemizin bitkisel yağ açığını kapatması, organik maddece toprağın yapısını düzeltmesi, küspesinde %38-40 arası protein bulunması, arı ve arıcılara erken ilkbaharda bol nektar sağlaması bakımından dünyada da çok fazla ekilen bir yağ bitkisidir.

 

İKLİM VE TOPRAK İSTEKLERİ

Kanola bitkisinin kışlık ve yazlık tipleri bulunmaktadır. Ülkemizde genellikle kışlık kanola tarımı yapılmaktadır. Kışlık kanola -15oC'ye kadar soğuklara dayanabilmektedir. Ancak kışa girerken kuvvetli bir kök oluşturması ve yapraklarının rozetleşmesini tamamlamış olması gerekmektedir. Bunun için kanola, eylül ayında tavlı toprağa ekilmeli ve zamanında çıkış yapmalıdır. Bitki çıkışı için kurak yıllarda gerekirse bir defa yağmurlama sulama yapılarak kış gelmeden bitkilerin yeterince kuvvetlenmesi sağlanmalıdır.

 

Kanola bitkisi çok kumlu topraklar dışında hemen hemen her toprakta yetişmektedir. Toprak yüzeyinin tesviyesi iyi olmalıdır, çünkü su tutan, göllenen tarım alanlarında zarar görmektedir. En iyi yetiştiği toprak, Ph:6.5-7.5 arası, humuslu derin yapılı nötr veya hafif alkali ve hafif asit topraklardır.

 

TOPRAK HAZIRLIĞI

Ön bitki hububat olduğunda kanola ekilecek tarla gölge tavında veya düşen yağışlardan sonra 15 cm derinlikte pulluk ile sürüm yapılır. Sürüm ile anız toprağın altına gömülür, daha sonra gerekirse ekim öncesi gübre santrifüj gübre makinesi ile verilerek goble disk çekildikten sonra yabancı ot ilacı uygulanıp tırmık ve merdane çekilir.

 

GÜBRELEME

Gübreleme, öncelikle toprak analizine göre yapılmalıdır. Genel bir tavsiye olarak kanola tarımında dekardan 350 kg’ın üzerinde tane verimi alabilmek için saf olarak 15 kg/da azot, toprakta ihtiyaç varsa 5-6 kg/da arası fosfor ve 6-8 kg/da arası potasyum yeterli olmaktadır. Azotlu gübrelerin kanola tarımında ideal uygulanması üçe bölünerek yapılır. Ekimle birlikte birinci azotlu gübrelemede amonyum sülfat (%21) veya 18-46-0 ile 20-20-0+1Zn kompoze gübrelerinin birinden 25 kg/da, ikinci uygulama şubat ayında üre 10 kg/da, üçüncü uygulama mart ayı içersinde amonyum sülfat (%21) veya amonyum nitrat (%26N)'tan 15-20 kg/da arası tarlaya verilir. Toprakta kükürt(4kg/da), magnezyum(4kg/da), çinko ve bor(30 g/da) gibi besin maddelerine ihtiyaç varsa gerekli gübreleme mineral veya sıvı gübrelerle yapılır.

 

YABANCI OT MÜCADELESİ

Hızlı gelişme yeteneğine sahip yabancı otlar gerekli ekim öncesi veya ekim sonrası herbisitler ile ilaçlama yapılmaz ise özellikle kanolanın kış devresindeki döneminde faydalı tarla alanını kaplayarak ve bitki besin maddelerine ortak olarak önemli oranda zarar yaparlar. Bu nedenle kanola için kritik ilk gelişme döneminde yabancı otlarla kimyasal veya mekanik olarak yabancı ot mücadelesi yapılmalıdır. Trakya’da bazı çiftçiler kanolada yabancı ot mücadelesinde başarılı olarak ekimden bir-iki hafta önce toprağa karıştırılan Trifularalin’den 100-150 cc/da arası; ekim sonrası ve çıkış öncesi Azotrax®'dan 200 cc/da, çıkış sonrası görülebilecek dar yapraklı buğday, yulaf gibi otlara karşı Propaquizafop’dan40 cc/da, Agil Extra®’dan 35 cc/da, Formula® veya Targa Super®’den 100cc/da; geniş yapraklı yabancı otlara karşı da lontral® isimli herbisitten 100 cc/da kullanmaktadırlar.

 

Kanola bitkileri 30-40 cm olunca görülebilecek bazı besin maddesi noksanlıkları, hastalık ve zararlılara karşı dekara 50 g tebuconazole + 15g lambda kleothrin + 1 kg magnezyum sülfat + 100 g bor uygulaması yapılabilir.

 

6. EKİM ZAMANI

Trakya gibi kışım ısının -15C'lere düştüğü karasal iklime sahip bölgelerde kanola ekimi olabildiğince erken eylül ayı içersinde yapılmalı, bitkiler de mutlaka ekim ayında çıkış yaparak kışa 6-8 yaprak arasında (rozet devresi) girmeli ve kuvvetli bir kök sistemi ile soğuklara dayanıklılık kazanmalıdır.

 

TOHUMLUK

Tercih edilecek kanola tohumluğu ekileceği bölgede denenmiş, çimlenme oranı yüksek, üretim izinli ve kış soğuklarına dayanıklı olması gerekmektedir. Ülkemizde KIŞLIK olarak Elvis, Embleme, ES Hydromel, EGC-7461, PR46W31, Nelson, Petrol, Smart, Likord, Licrown, Oase, Bristol, Californium, Capitol, Eurol ve YAZLIK olarak Heres, SARY, Orkan,Gladiator ve Licasmos çeşitleri üretim izinlidir. Üreticiler, ürünlerinin yağında erusik asit olmaması için her yıl sertifikalı yeni tohumluk almalarında fayda görülmektedir.

 

TOHUM MİKTARI VE EKİM YÖNTEMİ

Kanola ekimi yonca ekim makinesi gibi küçük tohumları ekebilen mekanik (şanzımanlı) hububat ekim makinesi ile 15-17 cm sıra arası ve 4-5 cm sıra üzeri olmak üzere ekilebilir. Dekara yaklaşık 500 g tohumluk, çıkışta 1 m² de 60 ile 100 arasında bitki sıklığı için yeterli olmaktadır. Ekim derinliği 2 cm 'den fazla olmamalı ve ekim işlemi sonrası düzgün bir çıkış için tarlaya mutlaka bir merdane çekilmelidir.

 

EKİM NÖBETİ

Kanola yetiştiriciliğinden yüksek verim alabilmek için mutlaka münavebe yapılmalıdır. Kanolanın gireceği bazı münavebe modelleri 1. Model: Buğday + Kanola + Fiğ + Ayçiçeği veya 2. Model: Arpa + Kanola + Buğday+Ayçiçeği.

 

HASTALIK VE ZARARLILAR

Şu an için önemli hastalık görülmemesine karşın, bazı zararlıları toprak pireleri, tarla salyongozu, sap hortumlu böceği, lahana böceği ve yaprak bitidir. Kanola tarlasında çiçeklenme öncesi ve çiçeklenme döneminde görülebilecek lahana böceği gibi zararlılara karşı 15 g/da lambda cleothrin gibi uygun bir pestisitarıların çalışmadığı akşam saatlerinde uygulanabilir.

 

HASAT VE DEPOLAMA

Kanola, çeşidin erkenciliğine bağlı olarak çiçeklenmeden 40 ile 50 gün sonra hasat olumuna gelir. Trakya'da 20 haziran civarında kanola hasadı yapılmaktadır. Kanola hasat olumuna geldiğinde üsten birkaç kapsül çatlar, bitkilerin sap, yaprak ve kapsülleri tamamen kuruyup kahverengine dönüşür. Hasat sırasında kapsüllerdeki danelerin rutubeti % 9.0’ı geçmemeli, biçerdöverin pervanesi en üste kaldırılmalı, en ağır devirde dönmeli, balaban devri düşürülmeli, elekler tamamen kapalıya yakın olmalı, biçerdöver hızı maksimum 4 km/sa olmalı, rüzgarlık devri düşürülmelidir. Hasat edilen ürün yaş ise harman yerinde 3-4cm kalınlığında serilerek iyice kurutulup emniyetli bir depolama için tane rutubeti muhakkak % 8’in altına düşürülmelidir.

 

SONUÇ

Kanola tarımında yüksek ve kaliteli ürün, iyi toprak hazırlığı, zamanında ekim, bilinçli gübreleme, sulama, yabancı otlar, zararlılar ve hastalıklar ile mücadele yaparak alınabilir. Kanola tarımı konusunda daha geniş teknik bilgi en yakın Tarımsal Araştırma Enstitüsü ile Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinden alınabilir.

 

Dr. Sami SÜZER

Ziraat Yüksek Mühendisi

Yetiştirme Tekniği Bölüm Başkanı

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Hasan

(3 yıl önce)

merhabalar verdiğiniz bilgi için teşekkürler.ben de kanola yetiştirmek istiyorum arazilerimiz antalya elmalı bölgesinde bulunuyor şartları tam sağlıyor bu bölge ama bizi düşündüren pazarı nasıl olacak alım satım antalya bölgesinde mevcut mu?

Zeynep Erdal

(1 ay önce )

Kanola tohumu almak istiyorum nereden temin ederim kg kaç tl

Güvenlik Kodu : 29345

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Silajlık Mısır Yetiştiriciliği

Silajlık Mısır Yetiştiriciliği

Silajlık Mısır ; Hayvanlarımızın genetik kapasiteleri ve çevre şartları ne kadar iyi olursa olsun bakım ve besleme iyi olmadığı sürece onlardan istediğimiz yüksek verimi almamız mümkün değildir. Yeşil otun olmadığı kış aylarında hayvanla...

Haşhaş Tarımı

Haşhaş Tarımı

Önemli bir tıbbi bitki olmakla birlikte kendisine mutfakta da yer bulur. Uyuşturucu madde elde edilmesinde kullanıldığı için üretimi kontrol altında yapılmaktadır. Yüzyıllardan beri ekilmekte olan bir kültür bitkisidir. Körhaşhaş: Bit...

Korunga Tarımı Nasıl Yapılır?

Korunga Tarımı Nasıl Yapılır?

Korunga, baklagillerden ve çok yıllık bir yem bitkisidir. Bitkinin kalınlaşmış bir ana kökü ve çok sayıda yan kökü bulunur. Bitki taç kısmından çok sayıda sap verir. Saplar 100-120 cm boylarındadır. Sap kesiti yuvarlaktır. Taban kısm...

Yem Bitkileri Yetiştiriciliği

Yem Bitkileri Yetiştiriciliği

Memleketimiz için bu denli önemli olan yem bitkilerinden azami istifade edilebilmesi, bu bitkilerin karakterlerine has ve araştırmalarla tespit edilmiş tekniklerine uygun tarımlarının yapılmasına bağlıdır. Usul ve yöntemine göre yapılaca...

Bezelye Yetiştiriciliği

Bezelye Yetiştiriciliği

Bezelye Yetiştiriciliği Yemeklik tane baklagiller içerisinde yer alan bezelye, içerdikleri protein oranının yüksek olması, konserve ve dondurulmuş gıda sanayinde kullanılması nedeniyle, insan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. İ...

Pamuk Tarımı

Pamuk Tarımı

PAMUK TARIMI Pamuk, her türlü toprakta yetişebilen bir bitki olmakla birlikte, yüksek verim ve kaliteye ulaşabilmek için toprağın derin profilli alüviyal olması gerekir. Derin, kumlu-killi, su tutma yeteneği yüksek, geçirgenliği, işlenm...

Fiğ Yetiştiriciliği

Fiğ Yetiştiriciliği

Fiğ Yetiştiriciliği Fiğin, Adi fiğ, tüylü fiğ, macar fiği olmak üzere üç türü vardır. Adi fiğ, yurdumuzda en çok yetiştirilen yem bitkilerinden birisidir. Genel olarak kıyı bölgelerimizde yeşil ve kuru ot için, iç bölgelerimizde ise dan...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.934)
  • Üyeler (15.765)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...