• notifications1
  • menü

Bugün : 10 Mayıs 2021 Pazartesi

YAĞ GÜLÜ YETİŞTİRİCİLİĞİ

 

Gül, süs bitkisi, kesme çiçek ve yağ gülü olarak yetiştirilen önemli bir kültür bitkisidir. Yağ gülü taze çiçekleri için yetiştirilir. Çalı formunda ve dikenli olup, 2 m.’ye kadar boylanabilir

 

Parfüm ve kozmetik sanayinin en önemli hammaddelerinden biri gül yağıdır. Bu iki sektör dışında antibakteriyel ve antioksidan özellikleriyle ilaç sanayinde ve likör, pasta, sakız, reçel ve katkı maddesi vb. olarak da gıda sanayinde kullanılmaktadır.

 

Türkiye yılda ortalama 1,5 ton gülyağı ve 4 ton kadarda gül konkreti üretimi ile dünya gülyağı üretiminin yaklaşık % 50’sini karşılamaktadır. Üretilen gül yağının tamamına yakını ihraç edilmektedir.

 

İklim ve Toprak İsteği

Yağ gülü ılıman iklim bitkisidir. Ancak özellikle çiçeklenme dönemi kurak geçen ve ilkbahar erken ve geç donlarının yaşandığı bölgeler yağ gülü yetiştiriciliği için uygun değildir. Gül bahçeleri güneye bakan, hafif meyilli araziler üzerine, soğuk ve sert esen rüzgârlara kapalı olacak şekilde tesis edilmelidir. Yağ gülü yeterli organik maddeye sahip, kumlu-tınlı topraklarda iyi gelişme gösterse de toprak yönünden çok fazla seçiciliği olmayan bir bitkidir. Kireçli ve süzek topraklarda da iyi gelişme gösterir.

 

Bahçe Tesisi

Yağ gülü bitkileri vegetatif bir üretme yöntemi olan çelikle üretilir. Bu amaçla 7–12 yaşlarında verimi azalmış gül bahçelerinden alınan çelikler kullanılır. Bahçe tesisi kurulmadan önce arazi sonbaharda derin olarak işlenmeli ve yüzeyi düzeltilmelidir. Daha sonra 3 m sıra arası mesafede iki kulaklı çizi pulluğu ile 40–50 cm derinliğinde dikim arkları açılır. Kasım-Aralık ayları içerisinde açılan dikim arklarına yaşlı bahçelerden elde edilen ortalama 50–100 cm uzunluğundaki çelikler yatırılır ve üzeri çiftlik gübresi ile karıştırılmış toprakla kapatılarak güzelce sıkıştırılır. Bu şekilde köklendirilen bitkiler mevcut yerlerinde büyütülerek yağ gülü üretimi gerçekleştirilir. Bunun yanında köklenen bitkiler aynı yılın sonbaharında tüplenerek bir sonraki yıl tüplü, aşısız yağ gülü fidanı olarak bahçe tesisinde kullanılabilir. Bir dekar gül bahçesi tesis etmek için ortalama 350–450 kg gül çeliği kullanmak gerekir. Son yıllarda yağ gülü yetiştiriciliğinde, doku kültürü ile üretim, aşıyla üretim ve anaç kullanımı ile ilgili çalışmalar yapılmaktadır.

 

Bakım, Sulama ve Gübreleme

Yeni tesis edilmiş bir gül bahçesinde en önemli bakım işlemi ilkbahar aylarında köklenerek toprak yüzeyine çıkan gül bitkilerini yabancı otlardan kurtarmaktır. Bu amaçla ilk çıkış döneminde yeni köklenmiş olan bitkilerin köklerine zarar vermemek için yabancı ot mücadelesi elle yapılır.

 

Yabancı ot mücadelesine bitkiler belirli bir boya ve kök yapısına ulaşana kadar genellikle 2–3 defa olmak üzere bu şekilde devam edilir. Bitkilerin kuvvetlendiği ileriki dönemlerde yabancı ot mücadelesi çapa ile yapılır ve çapalama işlemiyle birlikte aynı zamanda bitki kök boğazları da doldurulur. Boğaz doldurma işlemi bitki gelişimini hızlandırarak daha hızlı bir büyüme sağladığı için son derece büyük bir önem arz eder. Verim çağındaki gül bahçelerinde özellikle hasat dönemi öncesinde tüm sıra arası ve sıra üzerindeki yabancı otların temizlenmesi, gül hasadını kolaylaştırır ve bitki gelişimini olumlu yönde etkiler.

 

Yağ gülü bitkileri susuz koşullarda rahatlıkla yetiştirilebilirse de, dekara çiçek verimi düşük kalmaktadır. Sulama yaparak dekara çiçek verimini artırmak mümkündür. Ancak sulu koşullarda gül verimi artarken gül yağı randımanı azalmaktadır.

 

Kaliteli ve yüksek verim alabilmek için gül bahçelerinin düzenli olarak gübrelenmesi gerekir. Yapılacak gübreleme yaprak ve toprak analiz sonuçlarına göre belirlenmelidir. Bölgemiz şartlarında dekara ortalama 8–10 kg N, 9–12 kg P2O5 gübrelemesi yeterli olmaktadır. Salma sulama yapılan bahçelerde genel olarak geç sonbahar ve erken ilkbahar döneminde kompoze gübreler gübrelemede kullanılabilir. Damla sulama yapılan bahçelerde ise fertigasyon ile bitkinin ihtiyacı olan gübreyi her zaman vermek mümkündür.

 

Budama

Yağ gülü yetiştiriciliğinde 3 farklı budama uygulanır. Bunlardan birincisi “çırpma budama” olarak tabir edilen budama şekli olup, bitkilerin o yılki sürgünlerinin ortalama 5–8 göz bırakılarak kesilmesi ve bu şekilde bir toplama tablasının oluşturulmasını esas alır. Her ne kadar çırpma budamada ortalama 5–8 göz bırakılması esas ise de pratikte bu standardı yakalamak çok zordur. Çırpma budama, bitkilerin kış dinleme sezonunda ve bitkiler uyanmadan önce Şubat-Mart ayları içerisinde çit budama makası kullanılarak yapılabilir. Bir diğer budama şekli “kuru ayıklama” dır. Kuru ayıklama, her yıl düzenli olarak bitkilerin kış dinlenme sezonunda kurumuş ve kırılmış dallarının bitkiden uzaklaştırılması işlemidir. Son budama şekli ise yaşlanarak verimden düşmüş gül bahçelerinde uygulanır. “Gençleştirme budaması” olarak tabir edilen bu budama yönteminde, yaşlı bitkilerin kök boğazları bir çapa yardımıyla açılır ve bitkiler toprağın 5–10 cm altından budama makası ile kesilir. Budama artıkları araziden uzaklaştırıldıktan sonra çapa ile açılan kısımlar tekrar kapatılır. Gençleştirme budaması sonucu ortaya çıkan bitki parçaları yeni bahçelerin tesis edilmesinde kullanılır ya da yakılarak araziden uzaklaştırılır.

 

Hasat ve İşleme

Yağ gülü bitkisinde hasat, Mayıs ayı içerisinde başlar ve Haziran ayının son haftasına kadar süren yaklaşık 40 günlük çiçeklenme döneminde yapılır. Gül çiçeklerinin düzenli olarak her gün sabahın erken saatlerinde toplanması gerekir. Gün içerisindeki toplanma zamanı geciktikçe gül yağı verimi düşer. Çünkü yağ gülü bitkisi “diurnal varyabilite” (bitkideki etken maddenin günlük hatta saatlik değişimini ifade eden bir terimdir) gösterir.

 

Sabahın erken saatlerinde toplanan gül çiçeklerinin mümkün olabilecek en kısa sürede işlemeye alınması gerekir. Aksi taktirde işleme süresi geciktikçe gül yağı miktar ve kalitesinde önemli ölçüde azalma ve bozulma meydana gelir.

 

Bir gül bahçesinden ortalama susuz koşullarda 350–500 kg/da, sulu koşullarda 900–1000 kg/da verim elde edilir.

 

Gül çiçeklerinden farklı yöntemlerle gül yağı çıkarmak mümkündür. İnce gül yağı elde edilmesinde kullanılan yöntem, su veya buhar distilasyonu yöntemidir. Bunun dışında gül konkreti (katı gül yağı) ve absolüt üretimi için organik çözücüler (hekzan, kloroform, petrol eteri, etil alkol vb.) kullanılır. 1 kg gül yağı elde etmek için yaklaşık 3500–4000 kg.1 kg gül konkreti üretmek için ise 350–400 kg. taze gül çiçeği kullanılır.

 

Gül yağı eldesi dışında gül çiçekleri farklı işleme yöntemleriyle gıda sanayinde (gül lokumu, gül çayı, gül reçeli vb.), hediyelik eşya sanayinde (tespih vb.) ve kurutulmuş gül olarak da değerlendirilmektedir.

 

Hastalık ve Zararlılar

Yağ gülü bahçelerinde en fazla yaprak biti, kırmızı örümcek, koşnil, gül filiz burgusu, gül filiz arısı, kabuklu bit, gül gal böceği ve gül hortumlu böceği zarar yapar. Hastalık olarak ise en fazla gül pası ve gül küllemesi görülür. Hastalık ve zararlılarla mücadelede dikkat edilmesi gereken en önemli husus ilaçlama zamanı ve ilaçlama dozudur. Bu husus gerek mücadele etkinliği açısından, gerekse insan sağlığı açısından son derece büyük önem arz eder. Son yıllarda yüksek dozda ve yanlış zamanda yapılan ilaçlamalardan dolayı ilaç kalıntı miktarları yüksek bulunmuş, bu durum tamamına yakını ihraç edilen gül yağı ticaretini olumsuz etkilemiştir. Bu sebeple hastalık ve zararlılarla mücadelede ilaçlama dozuna ve zamanına dikkat etmek gerekir. Mümkün olduğunca çiçeklenme döneminde ilaçlama yapılmamalıdır.

Çiçeklenme dönemi öncesinde yapılacak ilaçlamalarda ya kontak etkili ilaçlar kullanılmalı, ya da sistemik ilaçların kullanılması zorunlu ise etki süresi çiçek açma zamanından önce sona eren ilaçlar tercih edilmelidir.

 

KAYNAK : Rafet SARIBAŞ, Hasan ASLANCAN

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 68018

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Turunçgil Yetiştiriciliği Ve Çeşitleri

Turunçgil Yetiştiriciliği Ve Çeşitleri

TURUNÇGİL YETİŞTİRİCİLİĞİ Dünyada olduğu gibi, ülkemizde de turunçgillerden en çok portakal yetiştirilir. Limon ve mandarin ise, birbirine yakın miktarlarda üretilir. En az miktarda yetiştirilen tür altıntoptur. İKLİM Turunçgiller...

Kivi Yetiştiriciliği

Kivi Yetiştiriciliği

Kivi (Kiwi cultivation) : Kivi asmaları saçak ve yüzlek ve köklü olduğundan süzek, hafif ve derin topraklarda iyi gelişir. Killi, ağır (Su tutan) ve taban suyu yüksek topraklarda sonuç olumsuz olur. Asitli topraklarda iyi gelişir. Toprak...

Bodur Ceviz Yetiştiriciliği

Bodur Ceviz Yetiştiriciliği

Bodur Ceviz Yetiştiriciliği Modern meyveciliğin temel hedefi hiç şüphesiz birim alandan azami kaliteli ve bol ürün elde etmektir. Bu amaçla tüm dünyada oluğu gibi ülkemizde de bu yönde bir çok araştırma ve çalışma yapılmış ve yapılmaya...

Pepino Tarımı

Pepino Tarımı

Çok yıllık çalı formunda büyüyen pepino bitkisi, literatürdeki bilgilere göre deniz seviyesinden 800-2700 m yüksekliklerde, 15-25 OC ve %60-80 oransal neme sahip alanlarda yetiştirilebilmektedir. Ancak sıcak- kurak ve soğuk hava koşullar...

Soya Yetiştiriciliği

Soya Yetiştiriciliği

Tohumlarında %18-24 oranında yağ, %35-45 oranınıda protein içeren ve toprağa organik madde ve azot sağlayan bir bitki olan soya fasulyası ülkemizde hem ana ürün hemde ikinci ürün olarak kullanılmaktadır. Ege , Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ...

Erik Yetiştiriciliği

Erik Yetiştiriciliği

Erik soğuk ılıman iklim bölgelerde ve subtrobik iklim bölgelerinde yetişir. Ülkemizde birçok çeşidi bulunmaktadır. ERİK DÖLLENME BİYOLOJİSİ Erik çiçekleri o yılın sürgünleri veya yaşlı spurlar üzerindeki lateral (yan) tomurcuklarda ...

Armut Tarımı

Armut Tarımı

Armut Tarımı Armut kültürünün yapıldığı ve en eski olduğu memleketler arasında: Anadolu, İtalya, Fransa, Belçika gibi memleketler görülmektedir. Kültür armudu bütün dünya üzerinde elma kültürünün yayıldığı hemen her yerde yetiştirilmekt...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.875)
  • Üyeler (15.832)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...