• notifications1
  • menü

Bugün : 20 Nisan 2021 Salı

BİTKİLERDE SU STRESİ (KURAKLIK STRESİ)

Bitkilerde belirli bir süre içerisinde terlemeyle (transpirasyon) yitirilen suyun, çevreden alınan su miktarından fazla olması durumunda ortaya çıkar. Su miktarı azalan bitkisel dokular arasında suyun alınması için rekabet başlar. Başka bir ifadeyle bitki dokuları arasındaki su dengesi bozulur.

Stres günlük ya da uzun süreli olabilir. Stres durumunda turgor kaybı nedeniyle hücre büyümesi olumsuz olarak etkilendiğinden hücreler küçük kalırlar. Hücre büyümesindeki azalma çeper sentezini de etkiler. Protein ve klorofil olumsuz olarak etkilenirken, tohumların çimlenme yeteneklerini kaybettikleri görülür. Fotosentez ve solunum yavaşlar veya durur. Hücre büyümesindeki gerileme yaprakların küçülmesine ve fotosentez üretiminin daha da azalmasına yol açar. Yeterli miktarda suyun olmaması ksilem ve floemdeki madde iletimini olumsuz olarak etkilediğinden meyvelerin küçük kalmasına, tahıllarda ise tohumların (danelerin) dolgunlaşamamasına ve ürün kalitesinin düşmesine neden olur.

 

Su stresi bitkilerde enzim aktivitesi ve enzim miktarı üzerine de önemli bir etki yapar. Ayrıca Absisik asit (ABA; bitkisel bir hormon) miktarı yapraklarda 40 kat artarken kök dahil diğer organlarda bu artış daha azdır. Absisik asit stomaların kapanmasını sağlayarak suyun transpirasyonunu (terlemeyle kaybını) önler. Bitkinin tepe organlarında gelişmeyi azaltarak suyun kök sisteminde kullanılmasına, dolayısıyla kökün derinlere doğru inebilmesine ve daha fazla suya ulaşabilmesine imkan sağlar.

 

Kuraklığa dayanma stratejileri şunlardır:

  • a) Kuraklık öncesi hızlı bir olgunlaşma ve yağış sonrası üreme,
  • b) Su kaybını derin köklere sahip olarak geciktirme,
  • c) Transpirasyona karşı koruma önlemleri veya taze dokularda suyu depo etme,
  • d) Dokulardan su kaybına izin verme ve suyun azaldığı durumlarda büyümeye devam etme, şiddetli su kaybında ise var olmaya çalışma.

 

Kuraklığa bağlı olarak bitkilerde çeşitli adaptasyonlar görülür. Bunlardan bazıları; Tüyler, gerek yapraklarda gerekse bazı gövdelerde en net olarak görülen kurakçıl karakterli oluşumlardır. Tüylerin diğer görevlerini; bitki üzerine gelen ışınları dağıtmak veya topraktan yansıyan ışınları kırmak, sinek, böcek gibi canlıların saldırılarından bitkiyi korumak ve yaprak yüzeyinin serinletilmesine katkıda bulunmak olarak sayabiliriz. Stomaların kapanmasının transpirasyonun azaltılması üzerine önemli bir etkisi vardır ancak, stomaların kısmen kuraklığa dayanıklı bitkilerde daha az dayanıklı bitkilere göre daha hızlı kapandığı bilinmektedir. Stomaların erken kapanmasının, toprağın kurumasına ilişkin bir tepki olduğu, yaprağın transpirasyon hızına bağlı olarak ideal su dengesinin kurulmasına yardımcı olabildiği düşünülmektedir.

 

Yaprak yüzeyinde mum tabakasının birikmesi ve bunun daha kalın kütikula oluşumuna yol açması epidermisten su kaybını azaltmaktadır. Bu aynı zamanda karbondioksit alımını da düşürmekte fakat yaprak fotosentezini etkilememektedir. Çünkü kütikula altındaki epidermal hücreler fotosentetik değillerdir. Özetle, su stresi altında bitkilerde hayatta kalma ve büyüme stratejileri iki ana grup altında toplanabilir:

a. Morfolojik

b. Fizyolojik

 

A. MORFOLOJİK STRATEJİLER:

  1. Kök sistemlerinin daha derine inmesi veya uzamasında görülen artışlar,
  2. Yaprak ve gövde şekillerinde yüzey azaltıcı değişimler,
  3. Yaprak alanlarının değişik ölçülerde küçülmesi, parçalanması,
  4. Stoma yüzeylerinin korunması amacı ile yaprakların kıvrılması veya yuvarlanması
  5. Yaprak ve gövde üzerindeki tüylerin miktarlarındaki değişimler,
  6. Epidermis üzerindeki kutiküla ve mum tabakalarının kalınlığındaki artışlar
  7. Stomaların daha derine gömülü olması
  8. Yaprakların kaybedilmesi
  9. Bazı gövdelerin fotosentetik işlev kazanması

 

B. FİZYOLOJİK STRATEJİLER:

  • Stomalar ile ilgili sorumluluklar
  • Fotosentez olayı ile ilgili düzenlemeler
  • Osmotik ayarlama
  • Yapraklarda koruyucu çözeltilerin ortaya çıkışları
  • Zardaki protein, yağ ve karbonhidrat miktarındaki değişmeler
  • Koruyucu bitki yüzey lipidlerinin artması
  • Depo lipidlerinin miktarındaki değişmeler
  • Su stresi proteinlerinin varlığı
x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 69677

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Bitkilerde Don Stresi

Bitkilerde Don Stresi

BİTKİLERDE DON STRESİ Sıcaklığın 0 C’ın altına düşmesi sonucu oluşan don stresinin olumsuz etkisi çevre sıcaklığının düşük olmasından çok hücre suyunun donmasından kaynaklanır. Bu sıcaklıkta metabolizma en aza iner ve hayati tüm f...

Fide Alırken Nelere Dikkat Etmek Gerekir

Fide Alırken Nelere Dikkat Etmek Gerekir

​Fide Alırken Nelere Dikkat Etmek gerekir Bakıldığında fidenin kök ve toprak üstündeki tüm kısımları sağlıklı ve sağlam olmalı. Ne çok küçük nede çok boylu olmamalı. Orta boylu, gövdesi kalın ve kuvvetli olmalı. Boynu bükük...

Yeni Aldığınız Kaktüsün Çürümemesi Için İpuçları

Yeni Aldığınız Kaktüsün Çürümemesi Için İpuçları

Yeni Aldığınız Kaktüsün Çürümemesi için İpuçları Aldığınız kaktüse direnç kazandırmak için aşağıdaki yöntemleri uygulayabilirsiniz; Köklerinin ıslak kalıp çürümemesi için toprağını temizledikten sonra 4-5gün kurumaya bırakın To...

Tohum Bombası Nasıl Yapılır

Tohum Bombası Nasıl Yapılır

Tohum Bombası Nasıl Yapılır Tohum Bombası : kapalı alanlarda; saksılarımıza, açık alanlarda; evimizin önüne, bahçemize ve doğadaki toprak olan her yere toprakta bitki oluşumunu geliştirmek, toprağı canlandırmak ve havalandırmak için top...

Kaktüs Bakımı Nasıl Yapılır

Kaktüs Bakımı Nasıl Yapılır

Bütün bitkiler içinde bakımı en kolay olanlar kaktüsler ve diğer sukkulentlerdir (dikensiz kaktüsler). Kaktüsünüzün çiçek açmasını ve iyi gelişmesini istiyorsanız, fiziksel ve kimyasal şartlarını mümkün olduğunca kaktüsün kendi doğal ort...

Bitki Tohumları Ve Çimlenme

Bitki Tohumları Ve Çimlenme

BİTKİ TOHUMLARI VE ÇİMLEME 1.1. Tohumların Yapısı Tohum, Çiçekteki dişi organın döllenmesiyle oluşan embriyosu ve yedek, besinleri bulunan generatîf üreme organı olarak tanımlanabilir. Tohumluk ise bitkilerin üretilmesinde kullanıla...

Elmada Sertlik Oranı

Elmada Sertlik Oranı

Elmada Sertlik Oranı Elma Türü Sertlik Değeri (Kg/cm2) Şeker Oranı (oBrix) Summer Red 6,0 ± 0,5 11,0 ± 1,0 Jonagold 6,0 ± 0,5 12,0 ± 1,5 Gala 7,0 &...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.934)
  • Üyeler (15.765)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...