• notifications1
  • menü

Bugün : 23 Nisan 2021 Cuma

BİTKİLERİN AZOT ALIMI

Yaşamsal öneme sahip olan azot, bitkiler tarafından nitrat (NO3) ve amonyum (NH4) iyonları şeklinde alınır. Genel olarak bitkinin azot gereksinimleri vegatatif gelişme dönemlerinde daha yüksektir. Toprak çözeltisinde çözünürlüğünü koruyan nitrat, kök bölgesine kitle akımı ile taşınır. Örneğim mısır bitkisinde azotun kök tarafından alınması %79 kitle akımı, % 20 difüzyon ve % 1 de kontak değişimi ile gerçekleşmektedir.
 

Yapılan çeşitli araştırmalar azot alımı üzerine ortam sıcaklığının önemli etki yaptığını ve düşük sıcaklıklarda nitrat ve amonyum alımının azaldığını göstermiştir. Bitkiler tarafından nitrat ve amonyum alımı ortam pH’sı ile yakından ilgilidir.Nötr yada nötr’e yakın pH’larda amonyum alımı yüksek olup pH asit yöne doğru değiştikçe alım azalır. Buna karşın nitrat asit pH’larda daha fazla ve daha hızlı alınır. Yüksek pH’larda ortamda fazla bulunan OH iyonları taşıyıcılar tarafından kökün iç yöresine taşınmada yarışmaya girerek nitrat alımını geriletirler. Diğer taraftan yüksek pH’larda ortamda fazla bulunan H iyonları kök içine taşınmada yarışmaya girerek amonyum alımını geriletir.

 

Amonyak (NH3) gazı da bitkilerin toprak üstü organları tarafından gözenekler (stomalar) aracılığıyla absorbe edilir.Üre [CO(NH2)2], çok az miktarda da olsa doğrudan bitkiler tarafından alınır. Üre hidrolize uğrayarak oluşan amonyumun yükseltgenmesiyle nitrata dönüşür ve bitkilere yarayışlı hale geçer.

 

BİTKİLERİN AZOT İÇERİKLERİ

Bitkilerin çeşidine, yaşına, organlarına bağlı olarak azot (N) içerikleri değişir.Belli türdeki bitkilerin N içerikleri genotip ve çevre koşullarına bağlı olarak ta farklılık gösterir. Genç bitkilerin azot içerikleri olgunluk dönemine yaklaşanlara göre çok daha yüksektir. Bu durum özellikle olgunluk dönemine değin gelişmeye bırakılmış otlara göre çayır-mera bitkilerinin hayvan beslenmesindeki değerini ortaya koyması yönünden önemlidir. Bitkinin genç organlarında azot, yaşlı organlarına göre daha fazladır. Kimi tarla bitkileriyle, meyve ve sebzelerin azot içeriklerine ilişkin optimum (yeterli, uygun) değerler Çizelge 1.de verilmiştir.

 

BİTKİLERDE AZOT ASİMİLASYONU

Bitkiler tarafından alınan NO3 ve NH4 asimile edilerek organik bileşiklere dönüşür. Amonyumun tamamına yakını bitki köklerinde asimile edilirken,nitrat bitkinin kök ve gövdesinde asimile (Benzeşmek, Kendine uydurmak) edilir. Nitrat ksilem iletim boruları tarafından gereksinim duyulan yerlere iletilir. Ayrıca bitkilerin kök ve gövdelerinde hücre vakuolleri ile depo organlarında biriktirilir. Nitrat indirgenmek suretiyle asimile edilir.

 

Nitratın Asimilasyonu

Bitki kökleri tarafından alınan nitratın büyük bir bölümü organik bileşiklere dönüştürülerek asimile edilir.Nitrat asimilasyonunun ilk evresi nitrat redüktaz (NR) katalizörlüğünde nitratın nitrite indirgenmesidir. Formül aşağıdaki gibidir.

NO3+NAD(P)H+H+2e → NO2 + NAD(P)+H2O

 

Burada yer alan NAD(P)H Nikotinamid Adenin Dinükleotit Hidrojen dir.Nitrat redüktaz (NR) enzim aktivitesini başta ışık olmak üzere bitkinin karbonhidrat içeriği artırırken karanlık koşullar ile yeterli düzeyde Mg un bulunmaması aktivitenin azalmasına neden olur. Yani ışık intensitesi arttıkça nitrat redüktaz (NR) enzim aktivitesinin artmasına bağlı olarak bitkideki nitrat miktarı azalmaktadır Nitrat asimilasyonunun ikinci evresinde yukarıdaki formülde gösterildiği gibi oluşan nitrit (NO2), nitrit redüktaz (NR) enziminin katalizörlüğünde amonyuma (NH4) dönüştürülür.

 

Tarla Bitkileri

               Meyveler              

Sebzeler

Bitki Çeşidi

% N, Yeter

  Bitki Çeşidi      

% N, Yeter

Bitki Çeşidi

% N, Yeter

Arpa

1.75-3

Armut

2.2—-2.8

Bezelye

4—6

Buğday (kışlık)

1.75-3

Asma

1.6—2.8

Biber

4—6

Buğday (yazlık)

2-3

Ceviz

2.5—3.25

Domates

4—6

Çavdar

4-5

Çilek

2.5—4

Havuç

2.1—3.5

Çeltik

2.8-3.6

Elma

1.9—2.69

Hıyar

4.3—6

Mısır

3.5-5

Erik

2.4—3

Ispanak

4—6

Pamuk

3-4.5

Fındık

2.3—2.6

Kabak

4—6

Sorgum

3.2-4.2

Greyfurt

2.4—3

Kavun

4—5

Soya fasulyesi

4.01-5.5

İncir

2—2.5

Kereviz

1.6—2

Şeker pancarı

4.3-5

Kayısı

2—2.5

Lahana

4.5—5.5

Tütün

3.5-4.25

Vişne

2.6—3

Marul

4.7—5.5

Yer fıstığı

3.5-4.5

Kiraz

2.1—3

Mısır (tatlı)

2.5—3

Yulaf

2-3

Limon

2.2—2.7

Pancar

4—5.5

 

 

Mandalina

3—3.4

Patates

3.3—5.5

 

 

Muz

2.5—3

Patlıcan

4—6

 

 

Portakal

2.2—3.5

Sarımsak

3.4—4.5

 

 

Şeftali

3—3.5

Soğan

4.5—5.5

 

 

Zeytin

1.5—2.5

Turp

3.5—5

 

Çoğu bitkilerin gerek köklerinde ve gerekse yapraklarında nitrat asimilasyonu pek çok etmenin etkisi altında gerçekleşir.Bu etmenlerin başında bitki köklerine sağlanan NO3 miktarı ve bitki çeşidi yer almaktadır. Bitki köklerinde nitrat indirgenmesi üzerine sıcaklığın olumlu ve önemli etki yaptığı saptanmıştır. Köklerindeki nitratın indirgenmesi yönünden çeşitli bitkiler şu şekilde bir sıra göstermektedir.

 

Yulaf>Mısır>Ayçiçeği>Arpa>Turp

 

Amonyumun Asimilasyonu

Nitritin indirgenmesi sonucu oluşan yada bitki tarafından geliştiği ortamdan alınan amonyum (NH4) bitkinin hiçbir organında bu şekilde muhafaza edilemez. Amonyum bitki hücrelerinde zehir etkisi yapar. Kloroplastlarda ve mitokondria’da ATP oluşumunu engeller. Bu nedenle amonyumun tamamı öncelikle glutamin (glutamin = bir amino asit çeşidi) içerisindeki amid gurubuna dönüştürülür. Bunun sonucunda glutamik asit, aspartik asit ve asparagin oluşur. Diğer bileşiklere göre içerdiği azotun karbona oranı yüksek olması nedeniyle glutamin, çeşitli bitkilerde önemli bir azot deposudur. Bitkilerin yaşlı yapraklarında proteinlerin parçalanması sonucu oluşan NH4 ile glutamik asidin birleşmesi ile oluşan glutamin, floem iletim borularından genç yapraklara, köklere, çiçeklere, tohuma ve meyveye taşınır.

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 81741

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Bitkilerde Magnezyum Elementinin Önemi

Bitkilerde Magnezyum Elementinin Önemi

MAGNEZYUM Bitkilerin Magnezyum (Mg2+) Alımı: Bitkiler magnezyumu Mg2+iyonu şeklinde alırlar. Bitkilerin magnezyum alımı üzerine; 1) Ortamda bulunan iyonların cinsi: Ortamda K+ ve NH4’ün fazla bulunması Mg alınımını olumsuz etki...

Bitkilerde Mangan Elementinin Önemi

Bitkilerde Mangan Elementinin Önemi

MANGAN Bitkilerin Mangan Alımı: Bitkiler geliştikleri ortamdan manganı kökleri aracılığıyla Mn2+ iyonu şeklinde alırlar. Bitki kökleri tarafından alınan mangan miktarında difüzyonun katkısı yaklaşık %80 olup kitle akımının katkısı çok a...

Bitki Kökleri Ve Kök Sistemleri

Bitki Kökleri Ve Kök Sistemleri

BİTKİ KÖKLERİ VE KÖK SİSTEMLERİ Bitkiler gereksinim duydukları besin elementlerinin büyük bir bölümünü geliştikleri ortamdan toprak altı organlarıyla (kök sistemleriyle) ve az bir bölümünü de toprak üstü organlarıyla (gövde, dal, yaprak...

Bitkilerde Bor Elementinin Önemi

Bitkilerde Bor Elementinin Önemi

BOR Bitkilerin Bor Alımı:Bor bitkiler tarafından borik asit B(OH)4, şeklinde alınır. Bitki tarafından % 65 oranında kitle akımı, % 32 oranında difüzyon ile alınır. Bitki, çevre ve toprak etmenleri bor alımını etkilemektedir. En önemli e...

Kök Üzerindeki Bitki Besin Elementlerinin Kök İçerisine Alınması

Kök Üzerindeki Bitki Besin Elementlerinin Kök İçerisine Alınması

KÖK ÜZERİNDEKİ BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN KÖK İÇERİSİNE ALINMASI Bitkiler derine ve yana doğru köklerini geliştirerek toprak parçacıklarıyla olabildiğince fazla değinim sağlarlar. Toprak parçacılarında bulunan besin elementleri ise kök ...

Bitkilerde Sodyum Elementinin Önemi

Bitkilerde Sodyum Elementinin Önemi

SODYUM Bitkilerin Sodyum Alımı: Bitkiler Sodyumu Na+ iyonu şeklinde alırlar. Bitkilerde sodyum temelde floem iletim boruları içersinde taşınır. Bitkiler aldıkları sodyum miktarı ve sodyum tepkimeleri yönünden iki grup altında toplanır; ...

Bitki Besin Elementlerinin Alımına Etki Yapan Etmenler

Bitki Besin Elementlerinin Alımına Etki Yapan Etmenler

BİTKİ BESİN ELEMENTLERİNİN ALIMINA ETKİ YAPAN ETMENLER Bitkinin fiziksel ve biyokimyasal aktiviteleri iç ve dış etmenlerin etkisi altındadır.Buna bağlı olarak bitki besin elementlerinin alımı artar, azalır yada değişmeden kalır. Bu etme...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.934)
  • Üyeler (15.774)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...