• notifications1
  • menü

Bugün : 13 Nisan 2021 Salı

VİRAL HASTALIKLAR

Virüs hastalıklarının oluşturduğu semptomların önceden beri bilinmesine rağmen bu hastalıkların etmenlerin virüs olduğu son yıllarda tanınmaya başlamıştır. Bitkilerde hastalık yapan yaklaşık 600 adet virüs bilinmektedir. Virüsler sadece elektron mikroskop altında görülebilen nükleoprotein molekülleri olup sadece canlı hücreler içinde çoğalabilmektedir. Virüsler tek bir nükleik aside sahiptir. Virüsler bulundukları hücrenin metabolizmasını değiştirerek hücre veya organizmanın yaşam fonksiyonlarına zararlı olacak anormal koşullar oluşmasına neden olur. Virüsler bölünemez veya herhangi bir üreme yapısı oluşturamaz.

Belirtileri

Virüsler bitkilerde genel olarak bitki gelişmesinin gerilemesine, verim azalmasına, bitki ömrünün kısalmasına, nekroz ve ölü doku oluşumuna ve anormal büyümelere neden olur. Bitkilerde görülen en tipik virüs semptomları şunlardır:

 

Mozaik semptomları: Bitkinin yeşil aksamında açık yeşil, sarı yahut beyaz sahaların iç içe bitki yaprağının veya meyvesinin normal rengi ile beraber bulunmasıdır. Beneklik; iz şeklinde renk farklılıkları, halka, çizgi desenleri, damarda renk açılması şeklinde görülür.

 

Sarılık semptomları: Homojen olarak bitkilerde yeşil aksamdaki renk değişmesidir ( kloroz, sarılık, bronzlaşma ve kızarma ).

 

Halkalı leke semptomları: Yaprak, meyve, dal ve gövdede halkalı sarı veya nekroz lekelerdir. Bu üç semptom dışında bodurluk, cücelik, yaprak kıvrılması, rozet oluşumu, cadısüpürgesi, doku yassılaşması ve deformasyonu, tümör, gövde veya meyvede tozlaşma gibi semptomlar sayılabilir.

 

Virüslerin bitkiden bitkiye taşınması şu yollarla gerçekleşir:

Vegatatif çoğalma organları ile: Özellikle meyve ve süs bitkisi ağaçları, çubuk, çelik yumru ve rizomlarla çoğalır. Eğer ana bitki virüsle bulaşık ise yeni meydana gelecek bireylerde de virüslü oluşacaktır.
Mekanik olarak bitki özsuyu ile: Bu taşınma hasta bitkinin sağlam bitki ile teması sırasında direkt bitki özsuyunun transferi ile gerçekleşir. Çok yakın bitkiler arasında rüzgârın bitkileri birbirine çarpması, kültür faaliyetleri sırasında bitkilerin yaralanmaları ve aletlerle bitkilerin özsuyunun başka bir bitkiye bulaşması ile taşınma gerçekleşir.

 

Tohumla bitkiden bitkiye taşınma; Virüslerin bir kısmının tohumlarla taşındığı ispat edilmiştir. Ancak bu oran çok düşüktür.

 

Polen ile taşınma: Az sayıdaki bitki virüs hastalığının etmeni virüslerle bulaşık polen tozunun aynı türün sağlam bitki yumurtalığını döllediğinde meydana elen meyve virüslü olur. Aynı zamanda bu virüs ana bitkiye de meyve yolu ile geçmiş olur. Örnek olarak, vişne sarılık virüsünü verebiliriz.

 

Böcek ile taşınma: Bazı böcek türleri tek bir virüsün taşıyıcılığını yaparken bazı böcek türleri ise çok sayıda virüs türünü taşıyabilir.

 

Nematod ile taşınma: Nematodlar önce hasta bitki kökleri ile beslenerek virüsleri bünyelerine alır ve toprak içindeki hareketiyle sağlam bitki köküne rastlayıp onun üzerinde beslenirken vücudunda var olan virüsü sağlam bitkiye enjekte eder.

 

Fungus ile taşınma: Virüs, bulaşık bitkiden o bitki kökündeki fungusa ve onun kışlayacakları sporlara geçer. Bu sporların çimlenmesi ile ortaya çıkan yeni zoosporlar, virüsü sağlam konukçu köküne ulaştırarak ona virüsü bulaştırır.

 

Mücadelesi

Virüs kaynaklarının yok edilmesi: Virüs hastalığının enfeksiyon kaynağı yabancı otlar, diğer bitkiler, bitki artıkları, kullanılan aletler, generatif ve vegatatif üretim materyalleri olabilir. Virüslerin taşınmasında rol oynayabilecek olan yabancı otlar herbisit veya başka bir mücadele yöntemi ile bitkiden uzaklaştırılması gerekmektedir. Enfekteli bitki artıkları ve tarlada hasat edilmeden kalan bitkiler yakma veya bazı yöntemlerle imha edilerek diğer bitkilerden uzaklaştırılmalıdır. Virüsler ile bulaşık olan alet, makine ve elbise hastalıklı bitkinin doğrudan teması ile sağlıklı bitkiye geçebilir. Bu gibi durumların önüne geçebilmek için kullanılan bu aletlerin dezenfekte edilmesi gerekir. Üretimde kullanılacak olan generatif ve vegatatif üretim materyallerinin sağlıklı bitkilerden alınması veya bunlarda bulunan virüslerin uygun mücadele yöntemi ile yok edilmesine gidilmelidir.

 

Enfekteli bitkilerden virüslerin yok edilmesi: Bu uygulamalara örnek olarak sıcaklık uygulamalarında termotropik yöntemler ve virüsten arî bitki elde etmede kullanılan uç meristem kültürü verilebilir.

 

Vektörlerin kontrolü: Virüs hastalıklarıyla, enfeksiyon kaynağından sağlıklı bitkilere virüs taşıyan vektörlerin kontrolü ile mücadele edilebilir. Bunun için koruyucu bitkiler kullanılarak kültür bitkileri, vektörlerin ulaşamayacağı uzaktaki yerlerde yetiştirilebilir, renkli ve parlak malzemelerden yararlanılabilir ve bitkilerin ekim ve hasat tarihleri değiştirilebilir.Yine bu amaçla genellikle böcekler tarla kenarlarında biriktiğinden ve tarla içinde popülasyonları daha az olduğundan tarla alanları büyük tutulmalı ve bitkiler birbirlerine temas edecek şekilde sık dikilmemelidir.

 

Dayanıklı bitki çeşidi ıslahı ve çapraz korunma: Virüs hastalıklarına ve onları taşıyan vektörlere dayanıklı çeşit üretimi oldukça karmaşık bir konu olup bu tip ıslah çalışmalarında bitkilerin diğer özelliklerinin de dikkate alınması gerekir.

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 94841

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Zararlılarla Mücadelede Kültürel Önlemler

Zararlılarla Mücadelede Kültürel Önlemler

Kültürel Önlemler Nelerdir? Bu savaş yöntemi zararlının yaşamalarını güçleştiren, çoğalmalarını azaltan veya engelleyen tarımsal işlemleri içeren savaş yöntemidir. Zararlılara karşı savaşta öncelikle kültürel önlemlerden yararlanılır. B...

Hıyar Hastalık Ve Zararlıları

Hıyar Hastalık Ve Zararlıları

Hıyar adi mozaik virüsü: Yapraklarda açık yeşil mozaik lekeleri halkalar ve dalgalı çizgiler yapar. Bazı yaprak bitleri ve emici böceklerle yayılır. Hıyar Kabarcık Mozaik Virüsü: Özellikle seralarda yetiştirilen hıyarlarda görülür. Y...

Mısır Hastalıkları Ve Zararlıları

Mısır Hastalıkları Ve Zararlıları

MISIR HASTALIKLARI Tohum Fide ve Kök Hastalıkları Toprak ve tohum ile taşınan pek çok hastalık etmeni çimlenmekte olan mısır tanesini etkiler. Drenajı zayıf, soğuk ve nemlik toprakta yapılan ekimler bu hastalıklara davetiye çıkarır. Çı...

Bordo Bulamacının Hazırlanışı Ve Uygulama

Bordo Bulamacının Hazırlanışı Ve Uygulama

Bordo Bulamacının Hazırlanışı Aşağıda örnek olarak verilen %2’lik bordo bulamacının hazırlanışı esas alınarak %1 ve diğer oranlarda bordo bulamacı hazırlanabilir. %2’lik Bordo Bulamacının Hazırlanışı (1.000 Litre) İçin G...

Bitki Koruma

Bitki Koruma

Bitki Koruma; tarımsal alanlardaki bitkiler ile bunların ürünlerinde zarara neden olabilecek hastalık etmenleri, zararlılar, yabancı ot ve diğer hayvansal organizmaların meydana getireceği zararları önlemek ve azaltmak amacıyla yoğunlukl...

Tohum İlaçlaması Ve Önemi

Tohum İlaçlaması Ve Önemi

Tohum İlaçlaması Ekimden önce tohum mutlaka ilaçlanmalıdır. Tohum İlaçlamasının Amacı: Hastalık ve zararlılara karşı önlem amacıyla yapılır. Bunun sonucunda sağlıklı fidelerin ve bitkilerin üretimi gerçekleştirilir. Tohum ilaçlamasında...

Sebze Zararlıları

Sebze Zararlıları

Sebzelerde görülen tüm zararlılar ; Bezelye tohumböceği (Bruchus pisoru) Bakla tohumböceği (Bruchus rufimanus) Mercimek tohumböceği (Bruchus lentis) Sebzelerde Danaburnu (Gryllotalpa gryllotalpa) Domates Pas Akarı (Aculops lycopersic) Ha...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.934)
  • Üyeler (15.682)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...