• notifications1
  • menü

Bugün : 18 Mayıs 2021 Salı

Bitkiler tohum ile üretilecekse bu işleme EKİM, yetişmiş fidan veya ağaçların yada çeliklerin yeni yerlerine (toprağa) yerleştirilmesi işlemine de DİKİM diyoruz. Ağaç, ağaççık, çalı gibi çok yıllık bitki materyalinin tohumdan yetiştirilmesi (jeneratif) işlemleri genelde fidanlıklarda yapılır. TABİİ TENSİL denilen, bitkilerin tohumlarını doğal yolla saçarak toprakta çimlenmesi olayı da jeneratif bir üreme, yani tohumla üreme, bir bakıma ekim işidir.

Tohum Ekimi Ve Fidan Dikimi Nasıl Olmalıdır? sorhocam ile ilgili görsel sonucu

Şekil : Ceviz fidanı dikimi


İnsan eliyle, tohumların toplanması, seleksiyonu, korunması, saklanması, ekime hazır hale getirilmesi zor ve karmaşık bir iş olup amatörlerce yapılması, dikime göre daha zordur ve dikime göre (ağaçlar için) en az 3-5 yıl daha fazla beklemeyi gerektirir. Bizim konumuz daha ziyade dikimle ilgilidir Herhangi bir şekilde yetiştirilip hazırlanmış, boylu ve yaşlı fidanları, fidanlıklardan temin edip aşağıda kısaca anlatacağımız gibi, dikim yerlerine dikeceğiz.

 

Fidan Dikimi (Topraklı)

Dikim yapılacak bahçe bölümünün kısmen veya tamamen krizmelenip, gübrelenip, sürülüp, toprak işlemlerinin gerekli olanlarının yapılmış olması gereklidir. Buna kısaca İHZARAT denir Ağır topraklar, turba ve çürümüş ahır gübresiyle iyileştirilmelidir. Ayrıca bir miktar nehir veya ocak kumu, ya da perlit ( Perlit: Nohut büyüklüğünde, camsı yapıda, kabuk kabuk soyulabilen ve bol silis içeren volkanik kayaçtır. Buna inci taşı da denilir. 700-800 c ısıtıldıgında mısır gibi patlayarak hacminin 30-40 misti genişler. İnşaat, tarım, sanayi sektöründe. kullanılır. ) ve torf da verilebilir.
Toprak reaksiyonu asit ise potaslı gübrelerle PH'ı düzeltilebilir.


Fidan, ağaç dikimi genelde çukura yapılır. Yani ÇUKUR DİKİMİ uygulanır. Çukur yerleri, elimizdeki peyzaj planına göre, yerleri ölçülerek saptandıktan sonra tam çukurun merkezine gelecek şekilde bir kazık çakılır (aplikasyon), dikimin düzgün olması için bu kazıklar ince bir iple birbirine bağlanarak hiza alınır. Bu suretle fidanların projede gösterildiği şekilde bahçemize dağıtılması sağlanmış olacaktır.
Çukurlar, dikilecek fidanın veya ağacın kök hacmini kapsayacak boyutlarda olmalıdır. Çukur derinliği (dizboyu dediğimiz), 60 cm.den az olmamalıdır. Şayet fidan dikilecek topraklar işlenmemiş veya iyi işlenmemişse, o takdirde çukur ebadı biraz daha büyük tutulur, işlenmemiş topraklarda çukurdan çıkan toprakların üstten çıkarılan ayrı, alttan çıkanları ayrı bir yerde toplanır ve çukur doldurulurken üstten çıkan alta, alttan çıkan toprak ise üst tarafa konur.


Çukur dipleri, toprak işlenmiş olsun veya olmasın mutlaka bir miktar kabartılmalı ve sulanmalıdır. Çukur çapları derinliğinden bir miktar geniş tutulursa iyi olur. Çukurların dikim zamanından bir süre evvel açılıp, mümkünse donlu bir periyot geçirmesinin faydalı olacağını söyleyebiliriz. Yani çukurlar mümkünse bir yıl evvel açılmalıdır. Bu suretle çukurların içi tavlı hale gelir.


Dikim sahası kuvvetli rüzgarlara karşı ise, dikimden 10-15 gün evvel dikilecek fidanın boyuna göre hazırlanacak bir HEREK, çukurun tam tabanına saplanır. Hereklerin oldukça düzgün ve budaksız olması, kabuklu ise, kabuklarının soyulması iyi olur. Hereğin toprağa saplanacak ucunun yakılmış ve katranlanmış olması ömrünü uzatır.


Dikilecek bitkilerin tüplü olması tercih edilmelidir (kökündeki toprakla birlikte ve içerdiği nemi koruyacak şekilde naylon torba, saksı v.b gibi kap içindeki fidanlara tüplü fidanlar diyoruz) Tüplü bitkinin kökünü saran kap, hemen çukurun başında, kökü saran toprağı dağıtmadan, dikkatlice çıkarılıp elde tutularak, diğer bir kişinin yardımı ile çukur toprakla doldurulur. Doldurulan toprak ayakla basılarak bir elimizle de fidan tutularak sıkıştırılır.


Toprağın seviyesi KÖK BOYNU hizasına gelinceye kadar doldurma ve sıkıştırma işine devam edilir. Toprak doldurulurken ayakla iyice sıkıştırmak ve toprak içinde boşluk kalmamasına dikkat etmek lazımdır. Dikim işi bitince CAN SUYU denilen ilk su verilir. Burada toprağın çamur haline gelmemesine dikkat etmek lazımdır. Can suyundan sonra özellikle yaz aylarında 15 günde bir sulanarak mümkünse çapalanması çok yararlıdır. Çapalamanın, toprakta oluşan ve evoporasyonu hızlandıran kapilariteden kaynaklanan KAYMAKLANMA olayını önleyeceğini hatırlayalım.


 
Çıplak Fidan Dikimi

Çıplak fidan, yani topraksız, kapsız veya tüpsüz fidanların önemli bir bölümünü meyve veren ağaçların fidanları oluşturur. Çıplak fidan dikimi yapraklı ağaçlarda Kasım-Aralık ayları ile Mart ayı içinde yapılır. Bu mevsimde yapraklar dökülmüş olduğundan ağaçlardaki su minimum düzeyindedir. Yani söküm-dikim arasında ağacın suyunu yitirip kuruma riski hemen hemen yok gibidir. Gene de dikim için kapalı ve hafif yağışlı, nemli havalan kollamalıdır.


Dikilmek üzere getirilen bitkiler, mümkün olduğu kadar bekletilmeden dikilmelidir (Şayet fidanlar geldiği halde çukurlan henüz hazırlanamadı ise, bu fidanları güneş almayan yerlere gömerek sık sık da sulamalıyız).


Topraksız, yani çıplak köklerin dikim sırasında ıslak olmasına özen gösterilmelidir. Çıplak köklü fidanları dikmeden önce çukur içine evvela bir miktar toprak atılarak koni biçiminde şekillendilir. Sonra yukarıda anlatıldığı gibi kök boğazına kadar toprakla doldurulup, ayakla sıkıştırılır.


Yukarıda da belirttiğimiz gibi çukurdan çıkan toprakların, alttan çıkanı üste ve üstten çıkanı alta yerleştirilmesine dikkat edilmelidir. Kapatılan çukurun üst yüzeyi içbükey olarak bırakılmalıdır. Fidan köklerinin çukur içinde kıvrılmamasına, onjinindeki şeklinin aynen korunmasına dikkat edilmelidir. İyi işlenmiş topraklarda açılacak çukurlar hem daha küçük olur hem de diğer işlemlerin yapılmasına gerek kalmaz. Fidan, söküldüğü yerde nereye kadar toprağa gömülmüşse, gene oraya kadar gömülmesine dikkat edilir, iyi tutsun diye derin dikilmesi sakıncalıdır.

 

Zira gövdenin bir kısmı toprak içinde kalacak, yaşamları tehlikeye girecektir. Dikilen fidanlar herek'e bağlanacaksa bu bağın, fidanı yaralanmaması için RAFYA'dan kesilerek hazırlanması önerilir. Çit teşkil eden ağaç ve ağaççıkların dikimi için, toprak iki bel derinliğinde işlenir, yani krizme yapılır Bunun bir sıra ve çizgi halinde olacağını hatırlatmağa gerek yok... Köken bitkiler için en ideal dikim mevsimi Mart-Mayıs ayları olup, sonbaharda yapılacaksa , bunun da Eylül-Ekim aylarında yapılması gerekir.
 

Dikim Teknikleri

İyi bir dikim tekniği, dikilen fidanların büyüme hızına, sağlıklı ve rahat büyümesine etkili bir faktördür. Bunlar, toprağın yapısına, arazinin eğimine (topoğrafik yapısına), komşu fidanların durumuna, projedeki konumuna v.b. göre değişik olur. Bütün bu koşullar dikkate alınarak dikilen bir fidan, daha dikildiği yıldan itibaren bulunduğu ortama uyum sağlar. Dikim metodlarında, dikilecek fidanın kök sisteminin ilk önce dikkate alınması gerekir. Uygun, yani optimal koşullardaki bir ortamda yetişen her takson, kendi doğal kök sistemini korur ve ona göre gelişir.


Genel bir sınıflama yaparsak, 3 türlü kök sistemi görürüz:

  1. 1- Derin Kökler (Kazık köklüler): Bu tür bitkilerde ana kök dik olarak derine gider.
  2. 2- Kalp Köklüler: Bunlarda ana kök yerine bir kök yumrusundan birkaç tane kuvvetli yankök çıkar ve bu yan kökler aşağı doğru eğik olarak büyür ve gelişirler.
  3. 3- Sığ Köklüler: Kökleri derine gitmez, toprağın yüzeyine paralel olarak dağılan yan köklerşeklindedir.

 

Dikimdeki basarı oranı fidanın genç oluşu ile artar. Dikilen genç fidanlarda büyüme hem hızlı hem de duraksız olur. Bir yaşından itibaren fidanlar dikime elverişli hale gelirler.
 

  • ÇAM: 2-3 yaşında repikajsız fidanlarda çukur, repikajsız fidanlarda yarma dikimi; l .5 m. aralıklı KARE şeklinde.
  • KÖKNAR : 5-6 yaslı fidanlar çukura, (2-3)x(2-3)m. aralıklarla KARE dikimi.
  • SEDİR : 3 yasında repikajlı çukura 2x2 m. aralıklarla KARE dikimi.
  • KAYIN : 3 yasında; çukura (3-4)x(3-4)m. aralıklarla KARE dikimi.
  • MEŞE-KESTANE : 1-2 yaşında veya daha boylu çukura 2x2 m. KARE dikimi.
  • AKÇAAĞAÇ-DİŞBUDAK : Repikajlı 5-6 yasında, çukura 2x2 m. KARE dikimi.HUŞ : 2-3 yasında repikajlı, çukurda "tepe dikimi" 2x2 m. KARE dikimi.
  • IHLAMUR : Repikajlı 5-6 yasında, çukura 2x2 m. KARE dikimi.
  • KAVAK : Çukura 2x2 m. KARE dikimi.
  • AKASYA : Boylu fidanlar (3-4 yaşında), çukura 2x2 m. KARE dikimi.
  • CEVİZ : Çukura derin dikim, 6x6 m. KARE dikimi.


 

Çapa Dikimi

Buraya kadar incelediğimiz dikim tekniği genelde bizim konumuz bakımından yeterli ise de, bilgi bakımından değinmekte yarar gördüğümüz ve daha ziyade küçük bitkilerin dikimi için uygulanan ÇAPA DİKİMİ olarak adlandırılan bir tekniği de kısaca tanıyalım.


Çapa dikimi kuvvetli bir çapa İle yapılır. Çapa önce toprağa kuvvetlice vurularak sapına kadar toprağa gömülür. Çapanın sapı biraz yukarı doğru kaldırılarak toprağın dip kısmı genişletilir (l ve 2. durum).
Çapanın sapı ile toprak kendimize doğru çekilerek çukurun üst tarafi da genişletilir. Böylece 20-25 cm. derinliğinde ve 10-15 cm. genişliğinde bir çukur açılmış olur. Dikeceğimiz fidanı köklerinin kıvrılmamasına dikkat ederek düzgün bir şekilde oturturuz (3. durum).


Çapa topraktan yavaşça çekilir. Bu sırada toprak fidanın köküne doğru dökülür. Bu toprağın fidanın kökü ile kaynaşması için çapa tekrar ve hemen yanına vurulur ve toprak köke doğru itilir (4. durum).
Sonra da dikim işini yapan kişi ayağı ile toprağı sıkıştırır (Durum:5). Çapa dikiminin iki yaşından büyük fidanlara uygulanmasının sakıncalı olduğunu unutmamalıyız.

 

Dikim Şekilleri

Fidan dikilecek alanda, dikimden önce fidan yerleri belli edilir. Bunların düzgün sıra ve aralıklı olmasına özen gösterilir. Bu suretle hem ne miktar fidan dikeceğimizi önceden hesaplamış ve buna göre de sipariş vermiş, hem de göze daha hoş gelen teknik-estetik bir görünüm kazandırmış oluruz.

a- Kare dikimib- Dikdörtgen dikimic- Üçgen dikimid- Beşleme (Kenkonz) dikimie- Gelişigüzel dikim


En çok uygulanan kare ve dikdörtgen dikim şekilleri olup; park ve bahçelerde tek sıra, grup ve soliter (tek) dikim şekilleri (e) bendini oluşturur. Bunun bir peyzaj projesine göre yapılması gerektiğini belirtmeğe tabii ki gerek yok.


S = Büyüme alanı  F = Kültür alanı   N = Fidan sayısı

 

Kare dikimde : S = a2 ve N = F/a2

Dikdörtgen dikimde : S = a.b ve N = F/a. b olarak hesaplanır.

x
Aklınıza bir soru mu takıldı ? Siz sorun uzmanlarımız cevap versin!

Güvenlik Kodu : 54729

(Güvenlik kodunu bu kutucuğa yazın!)

Meyvecilik Önerileri

Meyvecilik Önerileri

Yaz aylarında yağmurlar başlayana kadar, ağaçlar haftada bir ya da iki kez sulanmalıdır. Bir sonraki yılın meyve gözleri yaz aylarında oluşur, bu nedenle yaz aylarında sulama asla aksatılmamalıdır. Salma sulama yapılacaksa aşağıda resim...

Sulama Suyu Kalitesi Nasıl Olmalıdır

Sulama Suyu Kalitesi Nasıl Olmalıdır

SULAMA SUYU KALİTESİ NASIL OLMALIDIR Tarımsal üretim yapılırken toprak özelliklerinin yanında sulama suyunun özellikleri de dikkate alınmalıdır. Her su, sulama suyu olarak kullanılamaz. Sulama amaçlı kullanılacak sularda temel olarak tu...

Tohum Nedir?

Tohum Nedir?

Tohum Nedir? Tohum döllenmeden sonra ortaya çıkmaktadır. Bir tohum içerisinde dışa doğru embriyo, besin dokusu ve tohum kabuğu olmak üzere üç bölümde yer almaktadır. Tohumda embriyo kesesinde yer alan yumurta hücresinin döllenmesi ile b...

Tarımsal Desteklemeler

Tarımsal Desteklemeler

Biyolojik ve Biyoteknik Mücadele Desteği Sıra No Örtü Altı Bitkisel Üretime Arız Olan Zararlı Organizmalara Karşı Biyolojik ve/veya Biyoteknik Mücadelenin yaygınlaştırılması ve Kimyasal İlaç Kullanımının Azaltılm...

Sebze Zararlıları Ve Mücadelesi

Sebze Zararlıları Ve Mücadelesi

Sebze Zararlıları ve Mücadelesi 1-Sera beyaz sineği (Trialeurodes vaporariorum) Ergini 1 mm boyunda, bitkinin büyüme noktalarında ve taze yapraklarda bulunur. Larva 0.3-0.7 mm boyunda yaprağın alt yüzeyinde bulunur. Seralarda mevsi...

Türkiye de Yetiştirilen Yağ Bitkileri

Türkiye de Yetiştirilen Yağ Bitkileri

Aşılı Fide Yetiştiriciliği Türkiye de üretimi yapılan yağlı ve tohumlu bitkiler: Zeytin, Ayçiçeği, Soya fasülyesi, Yer fıstığı, Anason, Gül ve Susam dır. Bunlar arasında en fazla üretimi yapılanlar zeytin ve ayçiçeğidir. Zeytin Z...

Pancarda Dekardaki Çıkış Yüzdesini Hesaplama

Pancarda Dekardaki Çıkış Yüzdesini Hesaplama

10 cm. Sıra Üzeri Mesafe için Dekara Atılan Tohumun Çıkış Yüzdesinin Hesaplanması Ekimde Sıra Üzeri Mesafemiz 10cm. Ekimde Sıra Arası Mesafemiz 45 cm. olsun Bu birimleri metreye çevirecek olursak 10cm=0,10 m ve 45cm=0,45 m Tek bir...

KULLANICI GİRİŞİ

Kullanıcı Adınız

Şifreniz

Üye Ol Şifremi Unuttum

SİTE İSTATİSTİKLERİ
  • Konular (4.435)
  • Resimler (5.663)
  • Dokümanlar (1.875)
  • Üyeler (15.865)
WWW.SORHOCAM.COM

Başka yerde arama, tarıma dair aradığınız her ne varsa burada! Tarım Haberleri, bitki hastalıkları, zararlıları, gübreleme, ilaçlama ve daha fazlası...